Туристер ChatGPT кеңесінен кейін тауда қалып қойған

Оқиға туралы TVN24 журналисі Мацей Станиньский айтып берді. Оның сөзінше, туристер жорық кезінде танымал ЖИ-чаттар бірінің ұсынысын пайдаланған.

"Бұл оларды өте күрделі, ашық, альпинистік жерге алып келді. Басқа жол болмаған соң, TOPR орталығына хабарласып, құтқарушылардан көмек сұрауға мәжбүр болды", - деді Станиньский.

Не болды?

БАҚ мәліметінше, саяхатшылар Бес поляк көлі алқабына баратын жолды қысқартпақ болып, ChatGPT-ден қай бағытпен жүрген дұрыс екенін сұраған. Нейрожелі Свиницка полка (Świnicka Ławka) арқылы өтуді ұсынған.

Туристер ресми белгіленген бағыттан бұрылып, Свиницка шыңының солтүстік беткейіне тап болған және Небеска Турня (Niebieska Turnia) түбінде қалып қойған. TOPR құтқарушылары бұл учаскені кәдімгі туристік соқпақтарға емес, альпинистік рельефке жатқызады.

Саяхатшылар өз бетінше шыға алмады.

Сол күні ауа райы қолайлы болғандықтан, құтқарушылар туристерді тез тауып алды. Оларға тікұшақ жіберіліп, екеуі де Закопанеге эвакуацияланды. Зардап шеккендер туралы ақпарат жоқ.

ChatGPT неге мұндай бағытты ұсынуы мүмкін?

Журналистер жасанды интеллекті неге мұндай бағытты нұсқағанын анықтап көрді.

Свиницка полка расында бар екені белгілі болды. Бұл ойдан шығарылған бағыт емес, Свиницканың солтүстік беткейіндегі биіктігі шамамен 350 метр болатын ұзын жартасты ойық. Оны альпинистер, мысалы, жартас қабырғасын көлденең кесіп өтуге немесе жартасты бағыттардан шығу үшін пайдаланады.

Яғни, ChatGPT жоқ жолды "ойдан шығармаған". Сірә, нейрожелі туристік және альпинистік дереккөздерді араластырып жіберген болса керек. Жартасқа көтерілетіндерге арналған сипаттамаларда Свиницка полка салыстырмалы түрде оңай жол ретінде аталады. Алайда бұл жағдайда "оңай" деген сөз қарапайым туристер үшін емес, сақтандыру құралдары бар дайындығы жоғары альпинистер үшін оңай дегенді білдіреді.

Журналистердің тексеруі кезінде чат-бот қатесін мойындаған.

"Сенікі дұрыс. Мен сені бұл асу арқылы жібермеуім керек еді", - делінген хабарламада.

Құтқарушылар қандай кеңес берді?

Оқиғадан кейін құтқарушылар таудағы бағыттарды жоспарлау кезінде жасанды интеллектіні негізгі ақпарат көзі ретінде пайдалануға кеңес бермейтінін тағы да ескертті.

Мацей Станиньскийдің айтуынша, тәжірибелі тау нұсқаушыларын немесе тексерілген қағаз және арнайы туристік жолсілтемелерді ештеңе алмастыра алмайды.

"Татра тауларында қалай жүру керектігін білетін және мүмкіндіктерімізге қарай бағыт таңдап беретін нағыз татралық нұсқаушыларды ештеңе алмастыра алмайды. Әрине, бұл міндетті түрде адам болуы шарт емес - тексерілген баспа жолсілтемелері де болуы мүмкін", - деді журналист.

TOPR мәліметінше, шілденің бірінші аптасында ғана құтқарушылар 55 туристке көмек көрсеткен. Мұндай ең көп оқиға 4 шілдеде тіркелді болды - сол күні оларға 25 құтқару операциясын жүргізуге тура келді.

Қалай мұндай жағдайдың алдын алуға болады?

Құтқарушылар жорыққа шықпас бұрын бағытты ресми картамен салыстыруды және күрделілік деңгейін, қозғалыс бағытын және жабылған учаскелер туралы ақпаратты міндетті түрде тексеруді ұсынады.

Навигация үшін арнайы туристік қосымшаларды пайдалануға болады, бірақ жолға шықпас бұрын бағытты бәрібір ұлттық саябақтың ресми ақпаратымен тексерген жөн.

Сонымен қатар Польшада туристерге RATUNEK қосымшасын орнатуға кеңес беріледі, ол көмек сұраған кезде телефон координаттарын құтқарушыларға автоматты түрде жібереді.

Бұл жасанды интеллект кеңесі саяхатшыларды қиындыққа тіреген алғашқы оқиға емес.

Бұған дейін саяхатшылар отбасы ChatGPT-дің "ресейліктерге виза қажет емес" деген қате мәліметінен кейін Солтүстік Македонияға ұша алмағанын айтқан болатын. Әуежайда ғана елге кіру үшін алдын ала рәсімделетін құжат қажет екені анықталды. Нәтижесінде отбасы сапардан бас тарту немесе демалысқа басқа ел іздеу мәселесін шешуге мәжбүр болды.

Осыған ұқсас тағы бір жағдай Пуэрто-Рикоға бағыт алған испандық ерлі-зайыптымен болды. Туристердің айтуынша, ChatGPT сапар үшін қосымша рұқсат қажет емес деп хабарлаған. Алайда рейске тіркелу кезінде Испания азаматтарына виза қажет болмағанымен, сапар алдында ESTA электронды рұқсатын рәсімдеу керек екені белгілі болды. Осының кесірінен саяхатшылар алғашқы рейске жіберілмеді. Кейін олар межелі жерге бәрібір жете алды.

Бұл жағдайлар генеративті нейрожелі қателесуі немесе маңызды мәселелерді ескермеуі мүмкін екенін тағы бір рет дәлелдейді. Саяхатты жоспарлау, виза рәсімдеу, бағыт таңдау және қауіпсіздікке немесе ресми талаптарға қатысты басқа да мәселелерде ақпаратты ресми дереккөздер мен тиісті қызметтердің деректері арқылы қайта тексеру ұсынылады.