Z ұрпағының өкілдері арасында friction-maxxing деп аталатын ерекше тренд танымалдылыққа ие болып жатыр. Мәселе технологиялар күнделікті өмірден біртіндеп ығыстырып жатқан тірі қарым-қатынас дағдыларын дамыту үшін цифрлық жайлылықтың бір бөлігінен саналы түрде бас тартуға қатысты болып отыр, деп хабарлайды Tengri Life.
Z ұрпағының өкілдері арасында friction-maxxing деп аталатын ерекше тренд танымалдылыққа ие болып жатыр. Мәселе технологиялар күнделікті өмірден біртіндеп ығыстырып жатқан тірі қарым-қатынас дағдыларын дамыту үшін цифрлық жайлылықтың бір бөлігінен саналы түрде бас тартуға қатысты болып отыр, деп хабарлайды Tengri Life.
Friction-maxxing деген не?
Fortune мәліметінше, бұл терминді жазушы Кэтрин Джезер-Мортон (Kathryn Jezer-Morton) ұсынған. Friction-maxxing деген - адамды ыңғайсыз жағдайға қалдыруы мүмкін шағын тұрмыстық жағдайлар: бейтаныс адамға қоңырау шалу, хат алмасудың орнына бетпе-бет сөйлесу, дәрігерге өз бетінше жазылу немесе іс-шарада біреумен танысу.
Идея авторларының пікірінше, дәл осындай жағдайлар жұмыста барған сайын құнды болып жатқан дағдыларды шыңдауға көмектеседі.
@your.feedling #frictionmaxxing #frictionmaxxingchallenge #socialmediaaddiction #phoneaddiction #doomscrolling ♬ түпнұсқа дыбыс - your.feedling
Неге бұл трендке айналды?
Тұжырымдама авторлары қазіргі жастардың көптеген ыңғайсыз қарым-қатынас жойылған әлемде өскенін айтады.
Навигаторлар жол сұрау қажеттілігінен арылтса, жеткізу қызметтері дүкен мен дәмхана қызметкерлерімен сөйлеспеуге мүмкіндік берді, ал мессенджерлер жауапты қалағаныңша ойланып, өңдеуге жағдай жасады.
Нәтижесінде көпшілік бірден және дайындықсыз жауап беруді талап ететін жағдайларға сирек тап болады.
Трендті қолдаушылардың айтуынша, мәселе Z ұрпағының өзінде емес. Керісінше, цифрлық орта күйзелісті азайтып, уақытты үнемдеу үшін жасалған. Алайда, адамдар тірі қарым-қатынасқа сирек түсетін болды.
"Бейтаныс адамға телефон соғу friction-maxxing анықтамасына толық сәйкес келеді. Мәтіндік хабарламадан айырмашылығы, мұнда жауапты қайта жазуға немесе басынан бастауға мүмкіндік жоқ. Сіз нақты уақыт режимінде осалдық танытуыңыз мүмкін", - делінген жарияланымда.
Жұмысқа қандай қатысы бар?
Трендтің танымалдылығы еңбек нарығындағы өзгерістермен де байланысты.
Оны жақтаушылардың пікірінше, бастапқы деңгейдегі көптеген тапсырма - деректермен жұмыс істеу, бағдарламалау, ақпаратты талдау - жасанды интеллектінің дамуына байланысты біртіндеп автоматтандырылып жатыр.
Осы жағдайда "тұрақты дағдылардың" (durable skills) маңызы арта түсті: сұхбаттасушыны тыңдай білу, командада жұмыс істеу, келіспеушіліктерді сабырмен талқылау және күрделі жағдайларда шешім табу.
Америкалық колледждер мен университеттер қауымдастығының (AAC&U) 2025 жылы жүргізген сауалнамасына сәйкес, жұмыс берушілердің 96 пайызы командада келіспеушіліктерді дұрыс шеше алатын адамдарды көргісі келеді. Бұл ретте 34 пайызы ғана түлектердің мұндай жағдайларға дайын екеніне сенімді.
DeVry университетінің 2025 жылғы тағы бір зерттеуі жұмыс берушілердің 78 пайызы бұл дағдыларды қызметкердің компаниядағы тұрақтылығының жаңа кепілі деп санаса, 70 пайызы оны мансаптық өсудің маңызды факторы деп есептейтінін көрсетті.
@leadwithzoe Мені friction-maxxing деп аталатын дүние қатты қызықтырды. Түсіндіріп көрейін. Бұл — ұсақ-түйек қолайсыздықтарды әдейі қалдыру. Себебі, дәл осы "қарсылық" (friction) сізді тұлға ретінде қалыптастырады. Мына жайт маған маза бермейді: 20 жыл бұрын бұлар ешқандай "стратегия" емес еді. Ішің пысу, бір нәрсені күту, мәселенің шешімін баяу жолмен табу — бұл жай ғана өмір болатын. Ал қазір мен мұны өміріме әдейі енгізуге мәжбүрмін. Қазір кез келген нәрсені автоматтандыруға болады. Бірақ қабілетті әрі төзімді болуды автоматтандыра алмайсың. Бұл қасиеттер тек қиындықтар мен кедергілер арқылы келеді. Сонымен, сіз қай топқа жатасыз? Әрбір қолайсыздықты тегістеп тастайтындар ма, әлде кедергілерді қалдыратындар ма? Мұны қиындық туса болды, бірден "оңай" түймесін басатын танысыңызға жіберіңіз. #frictionmaxxing #ai #personalgrowth #claude #claudeai ♬ түпнұсқа дыбыс - Zoe Lu
Қарым-қатынас жетіспеушілігі қайдан пайда болады?
Тұжырымдама авторлары мұндай дағдылардың жетіспеушілігі әртүрлі мамандықта байқалуы мүмкін екенін атап өтеді.
Мысал ретінде жанжал шығарған жолаушыны сабырға шақыруда қиналатын бортсеріктерді, қате тапқан кезде дәрігерге қарсы шығуға батпайтын медбикелерді, сондай-ақ қызметкерлердің өздері шеше алатын дау-дамайларына араласуға мәжбүр болатын басшыларды келтіреді.
"Бұл - тұрақты дағдылар тапшылығы. Ал тұрақты дағдылар тек тәжірибе арқылы қалыптасады", - деп атап өтілген материалда.
Friction-maxxing жақтаушыларының пікірінше, дәл осындай шағын және кейде ыңғайсыз әңгімелер болашақтағы маңызды жағдайларға өзіндік жаттығу болады.
"Әрбір ыңғайсыз телефон қоңырауы - жаттығу. Сіз қашпай, соңына дейін қатысқан әрбір әңгіме - тәжірибе", - делінген мақалада.
@growwithnomes Мен BeFreed-тен үйренген өзін-өзі дамытуға арналған кейбір хоббилер🫢 #414frictionmaxxing #hard #selfgrowth #hobbies #maxxing ♬ түпнұсқа дыбыс - 𝐈𝐯𝐚́𝐧 𝐑𝐌𝐮𝐬𝐢𝐜 🎧
Университеттер осы тәжірибені енгізе бастады
Кейбір оқу орындары студенттердің бойында мұндай дағдыларды мақсатты түрде дамытуға қазірдің өзінде тырысып жатыр.
Мысал ретінде Unify America ұйымы АҚШ-тың 42 штатындағы 270-тен астам университет пен колледжде жүзеге асырып жатқан Civic Gym бағдарламасын келтіруге болады. Жоба қатысушыларын түрлі аймақ пен әлеуметтік топтардан келген адамдармен жұптап, иммиграция мен білім беруден бастап, сөз бостандығына дейінгі күрделі тақырыптарды талқылауды ұсынады.
Мұндай кездесулердің басты мақсаты - ортақ мәмілеге келу емес, өзге көзқарастағы адаммен күрделі диалог жүргізу қабілетін дамыту.
Бағдарлама мәліметтері мұндай тәсілге студенттердің қызығушылық танытып отырғанын көрсетеді. Тек Солтүстік Дакота университетінің өзінде 900-ге жуық адам қатысты. Қатысушылардың 90 пайыздан астамы өздерінің тыңдалғанын сезінгенін және ешқандай айыптауды байқамағанын хабарлады. 80 пайыздан астамы бұрын-соңды ойламаған көзқараспен танысқанын атап өтті. Қатысушылардың төрттен үші мұндай тәжірибені жалғастырғысы келетінін мәлімдеді.
Friction-maxxing қалай жүзеге асады?
Трендті жақтаушылар күнделікті өмірге тірі қарым-қатынасты қайтаратын қарапайым әрекеттерден бастауды ұсынады.
Мысалы, сөйлесу кезінде өз пікіріңді айтпас бұрын, әңгімелесушіге бірнеше нақтылаушы сұрақ қою. Немесе чаттағы ұзақ хат алмасуды жалғастырмай, мәселені телефон арқылы немесе жүзбе-жүз талқылау.
Басқа ұсыныстар қатарында іс-шара кезінде смартфонға үңілмей, жаңа адаммен танысып көру, сондай-ақ дәрігерге немесе басқа ұйымдарға жазылу үшін өз бетінше телефон соғу бар.
Тұжырымдама авторлары мұндай жағдайлардың ыңғайсыз көрінуі мүмкін екенін мойындайды. Алайда, олардың пікірінше, дәл осы жайсыздық кәсіби ортада да, одан тыс жерде де сұранысқа ие болып жатқан қарым-қатынас дағдыларын дамытуға көмектеседі.
Нәтижесінде, бүгінде friction-maxxing технологиялардан бас тарту емес, бұрын табиғи болған, бірақ қазір цифрлық қызметтер мен автоматтандыру кесірінен жойылып бара жатқан адами өзара іс-қимылдың бір бөлігін өмірге қайтару әрекеті ретінде қарастырылады.
Тағы оқыңыз: Зумерлер all inclusive-тен бас тартып, қонақүйлерге миллиардтаған табыс әкелді
