Қазақстанда дәстүрлі медицина стандарттары енгізілді

Гирудотерапия процедурасы. Фото © Tengrinews.kz

Қазақстанда дәстүрлі медицина саласында медициналық көмек көрсету стандарты бекітілді. Денсаулық сақтау министрі міндетін атқарушының 2026 жылғы 19 мамырдағы бұйрығымен мамандар жұмысының бірыңғай ережелері, қызметтер тізбесі және ұйымдарға қойылатын талаптар енгізілді. Құжат 2026 жылғы 5 маусымнан бастап қолданысқа енді, деп хабарлайды TengriHealth.

Қызметтерді кімдер көрсете алады?

Құжатқа сәйкес, дәстүрлі медицина әдістерімен медициналық қызметтерді меншік нысанына және ведомстволық бағыныстылығына қарамастан денсаулық сақтау субъектілері көрсетеді.

Міндетті шарт - "Дәстүрлі медицина" кіші түрлері бойынша медициналық қызметке лицензияның болуы. Жұмыс "Рұқсаттар мен хабарламалар туралы" ҚР Заңына және денсаулық сақтау нысандарына арналған санитарлық қағидаларға сәйкес жүргізіледі.

Қызметтерді жоғары медициналық білімі бар және/немесе мынадай бағыттар бойынша көпбейінді мамандануы бар мамандар көрсете алады:

рефлексотерапия,
мануалды терапия,
су-джок терапиясы,
гомеопатия,
гирудотерапия,
фитотерапия.

Сондай-ақ қызметкерлердің дәстүрлі медицина бойынша тиісті сертификаты болуы тиіс екені айтылған. Ал тәжірибемен айналысатын медициналық персонал міндетті және мерзімді медициналық тексерулерден өтуі керек.

Қызметтер қай жерде көрсетіледі?

Дәстүрлі медицина әдістерімен медициналық көмек ақылы негізде мына жерлерде көрсетіледі:

амбулаториялық-емханалық ұйымдарда,
стационарды алмастыратын және стационарлық жағдайларда,
санаторлық-курорттық ұйымдарда.

Денсаулық сақтау субъектілері міндетті:

қауіпсіз және сапалы көмекті қамтамасыз етуге;
клиникалық хаттамалар бойынша жұмыс істеуге;
аурулардың алдын алумен, денсаулықты нығайтумен және пациенттер ағзасының бейімделу мүмкіндіктерін арттырумен айналысуға;
пациенттердің құқықтарын сақтауға және емдеу әдістері, қарсы көрсетілімдер мен ықтимал нәтижелер туралы ақпараттандыруға;
мамандарды оқытуға және олардың біліктілігін арттыруға;
халық арасында ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізуге;
санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды сақтауға.

Көмек көрсету ережелері

Амбулаториялық, стационарды алмастыратын және стационарлық жағдайларда, сондай-ақ санаторлық-курорттық ұйымдарда мынадай медициналық қызметтер жүргізілуі мүмкін:

рефлексотерапия - ағзаның мүшелері мен жүйелерінің жұмысына әсер ету үшін денедегі белгілі бір нүктелерге әсер ету әдісі;
мануалды терапия - қолмен омыртқаға, буындарға, бұлшықеттерге және сіңірлерге әсер ету арқылы емдеу әдісі.
гирудотерапия - медициналық сүліктерді пайдалану арқылы емдеу әдісі;
гомеопатия - үлкен мөлшерде ауру белгілерін тудыратын, өте қатты сұйытылған заттарды пайдалануға негізделген бағыт.
фитотерапия (табиғи текті құралдар) - дәрілік өсімдіктер мен өсімдік препараттарын пайдалану арқылы емдеу әдісі.

Пациенттер көрсетілімдер болған жағдайда және қарсы көрсетілімдер болмаған кезде дәстүрлі медицина маманына жіберілетіні хабарланды. Процедуралар алдында ол ақпараттандырылған келісімге қол қоюы керек.

Кез келген емдеу клиникалық хаттамалар мен санитарлық-эпидемиологиялық талаптарға сәйкес келуі керек, оның ішінде:

стерильді шығын материалдары;
медициналық қалдықтарды жинау, залалсыздандыру, сақтау тәртібі;
қауіпсіздік стандарттарын сақтау;
асқынулардың алдын алу.

Мамандар сондай-ақ медициналық құжаттаманы жүргізуге және мәліметтерді медициналық ақпараттық жүйеде тіркеуге міндетті.

Инфекциялық және санитарлық қауіпсіздік

Рефлексотерапия жүргізу кезінде инфекциялық және биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қойылатын талаптар::

тек стерильді бір реттік инелерді пайдалану;
инелерді қайталап пайдалануға тыйым салу;
қолды, пациенттің ине салатын аймақтағы терісін міндетті түрде антисептикалық өңдеу;
қаптаманың бүтіндігін және құралдың стерильділігін тексеру;
медициналық қалдықтарды белгіленген ережелер бойынша кәдеге жарату;
барлық инвазивті процедуралар кезінде бір реттік стерильді қолғаптарды пайдалану (қайта пайдалануға тыйым салынады).

Гирудотерапия жүргізу кезіндегі инфекциялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қойылатын талаптар:

арнайы жағдайларда ұсталатын, келіп түсуі, сақталуы және пайдаланылуы есепке алынатын медициналық сүліктерді ғана пайдалануға рұқсат етіледі;
сүліктерді қайта пайдалануға болмайды;
қолданылғаннан кейін олар медициналық қалдық ретінде жойылады;
барлық инвазивті процедуралар кезінде бір реттік стерильді қолғаптарды пайдалану (қайта пайдалануға тыйым салынады).

Сонымен қатар дәстүрлі медицина әдістерін мына жағдайларда жалғыз ем ретінде қолдануға тыйым салынады:

шұғыл жағдайларда;
онкологиялық ауруларда;
инфекцияларда;
жіті психикалық бұзылыстарда.

Егер пациент дәлелді медицина әдістерінен бас тартса, құжатта міндетті түрде консилиум өткізу және пациенттің ақпараттандырылған жазбаша бас тартуы қарастырылған.

Денсаулық емдеу емші науқастар

Дәстүрлі медицинамен кімдер айналыса алады: Қазақстанда стандарт бекітілді

Қызметтерді кімдер көрсете алады?

Қызметтер қай жерде көрсетіледі?

Көмек көрсету ережелері

Инфекциялық және санитарлық қауіпсіздік