Қазақша
Русский
ПОДЕЛИТЬСЯ
+7 (777) 001 44 99
Әлеуметтік желілер
Ерте пісетін көкөністер, жидектер мен бақша дақылдары маусымының басталуына байланысты қазақстандықтарды оларды сатып алу кезінде мұқият болуға шақырады. Сарапшылар қай өнімдерде нитраттар жиі жиналатынын, оның денсаулыққа қандай қаупі бар екенін және 2026 жылғы тексерістер кезінде не анықталғанын айтып берді, деп хабарлайды TengriHealth.
Әдетте көктемде және жаздың басында базарлар мен дүкендерде ерте пісетін қияр, қызанақ, шалқан, құлпынай, қарбыз бен қауын пайда болады. Денсаулық сақтау министрлігінің Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті дәл осы кезеңде өнімдердегі нитраттар мөлшерінің жоғарылау қаупі артатынын хабарлады.
Мамандардың айтуынша, нитраттардың өздері салыстырмалы түрде қауіпсіз болып саналады, алайда ағзада олар нитриттерге айналып, қандағы оттегінің тасымалдануын бұзуы мүмкін.
Бұған әсіресе балалар, жүкті әйелдер, қарттар және созылмалы аурулары бар адамдар сезімтал келеді.
Ведомство ерте пісетін көкөністер мен жидектердің көбінесе жылыжайларда азотты тыңайтқыштар мен өсу стимуляторларын қолдану арқылы өсірілетінін түсіндірді. Технология бұзылған жағдайда көкөністер мен жидектерде нитраттардың мөлшері шамадан тыс жиналуы мүмкін, бұл өз кезегінде жүрек-қан тамырлары мен ас қорыту жүйелеріне токсикологиялық әсер етеді.
"Рұқсат етілген деңгейден асатын өнімдерді жүйелі түрде тұтыну оттегі алмасуының бұзылуына (оттегі жетіспеушілігі), интоксикация белгілеріне, ас қорытудың бұзылуына және денсаулық үшін басқа да жағымсыз салдарға әкеп соғуы мүмкін", - делінген хабарламада.
Мысалы, жыл басынан бері Астанада қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің мамандары өнімдердің 222 сынамасын нитраттар мөлшеріне тексерді. Рұқсат етілген нормадан асу екі жағдайда - Нидерланды мен Ташкенттен келген құлпынайдан анықталды. Бұл өнімдер сатылымнан алынып тасталды.
Зерттеулер барысында мамандар қауіпсіздік көрсеткіштерін, соның ішінде нитраттардың мөлшерін бағалайды.
Комитет бұзушылықтар импорттық өнімдерде де, отандық өнімдерде де анықталуы мүмкін екенін хабарлады. Бұл ретте өнімдер жеткізу маусымына байланысты әртүрлі елдерден келеді.
"Жекелеген сәйкессіздіктердің анықталуы белгілі бір шыққан елдің барлық өнімі қауіпті дегенді білдірмейді. Шешімдер нақты өнім партияларының зертханалық зерттеу нәтижелері бойынша қабылданады", - деп нақтылады департамент.
Ведомство мәліметінше, нитраттардың жоғары мөлшері көбінесе мына өнімдерде кездеседі:
Сарапшылар ерте пісетін қарбыз бен қауынға ерекше назар аударады. Олардың айтуынша, бақша дақылдарын тұтыну үшін ең қолайлы кезең - олардың табиғи пісу маусымы (жаздың ортасы мен күз).
Нитраттармен уланудың ықтимал белгілері:
Сарапшылар мұндай белгілер пайда болған жағдайда өз бетінше емделмей, бірден дәрігерге қаралу керектігін ескертеді.
Мамандар мынадай кеңес береді:
Сондай-ақ сатып алушыларға қажет болған жағдайда өнімнің сапасы мен қауіпсіздігін растайтын құжаттарды талап етуге кеңес беріледі.