Қазақстандық емтиханнан үш рет құлап, жүргізуші куәлігін алған: істің мән-жайы

Не болды?

"Сот кабинеті" мәліметінше, 23 жастағы тұрғын Павлодардың арнайы ХҚКО-сында жүргізуші куәлігін алу үшін үш рет емтихан тапсыруға тырысқан, бірақ әр жолы қажетті ұпай жинай алмаған. Кезекті сәтсіздіктен кейін ол танысынан ақшаға "В" санатындағы жүргізуші куәлігін сатып алуға көмектесетін адамдарды тауып беруін сұраған.

Танысы келісіп, бұл қызметті 550 мың теңгеге бағалаған. Ол бұл соманың бір бөлігін өзіне қалдырып, қалған 410 мың теңге төрт делдал, соның ішінде Павлодар және Екібастұз арнайы ХҚКО қызметкерлері арқылы өткен. Олардың бірі өз қызметі үшін 10 мың теңге сұрап, қалған соманы Екібастұздағы әріптесіне берген.

"Сот кабинетіндегі" іс материалдарына сәйкес, былтыр ақпанда, тестілеу күні Екібастұз арнайы ХҚКО тұрағында павлодарлыққа микроқұлаққап пен микрокамера берілген, ол оны емтихан залына еш қиындықсыз алып кірген. Тергеу мәліметтері бойынша, кіреберістегі тексеру формальды түрде жүргізілген, ер адамды істен шыққан металл іздегішпен тексерген.

Теория тапсыру кезінде ол сырттан берілген көмектің арқасында 40 сұрақтың 36-сына дұрыс жауап берген. Тәжірибелік жүргізу емтиханын оның орнына басқа адам тапсырған, ал бірнеше күннен кейін павлодарлыққа жүргізуші куәлігі берілген. Құжатты алған соң ол делдалдардың біріне 400 мың теңге аударған. Сот мәліметінше, бұл соманың жартысын Екібастұз арнайы ХҚКО басшысы, қалған бөлігін оның қол астындағы қызметкері алған.

Сот шешімі

Екібастұз арнайы ХҚКО-ның 45 жастағы бұрынғы басшысы адамдар тобымен алдын ала сөз байласу арқылы лауазымды тұлғаның пара алуы бойынша кінәлі деп танылып, жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Алайда сотталушының тәрбиесінде жас баласы болуына байланысты жазаның орындалуы бес жылға шегерілді.

Оның қол астындағы қызметкері де дәл сондай мерзімге сотталды, бірақ кейінірек апелляциялық сот бас бостандығынан айыру жазасын айыппұлмен алмастырды. Бастапқыда айыппұл көлемі 19,1 миллион теңгеден астам болған, бірақ 2026 жылдың сәуір-маусым аралығында күзетпен ұстау мерзімі ескеріліп, сома 18,2 миллион теңгеге дейін азайтылған.

Қаулы оқылғаннан кейін әйел сот залынан босатылды.

Павлодар тұрғыны ірі көлемде пара бергені үшін үш жылға сотталды. Пара беруге делдалдық жасағаны үшін екі сотталушыға 4,1 миллион теңгеден, тағы біреуіне 4 миллион теңге айыппұл салынды.

Үкім заңды күшіне енді.

"Азаматтарға арналған үкімет" мәліметінше, сыбайлас жемқорлық схемасын КЕАҚ Қауіпсіздік қызметінің қызметкерлері мониторинг жүргізу және құқық бұзушылықтардың алдын алу жұмыстары барысында анықтаған. Осылайша жиналған материалдар тиісті процессуалдық шешімдер қабылдау үшін құқық қорғау органдарына жолданған.

"Айта кетейік, микроқұлаққаптар мен жасырын микрокамералар жүргізуші куәлігін алу емтихандарынан заңсыз өту әрекеттері кезінде азаматтар жиі пайдаланатын техникалық құралдардың қатарына жатады. Тек 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Мемлекеттік корпорацияның ішкі қауіпсіздік қызметі осындай құрылғыларды пайдаланудың 100-ден аса дерегін анықтады", - делінген хабарламада.

Сонымен қатар Мемлекеттік корпорацияда жүргізуші куәліктерін заңсыз беру деректерін алдын алуға және көлік құралдарын басқару құқығына арналған емтихандарды қабылдау саласындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға бағытталған жүйелі шаралар кешені жүзеге асырылып жатқаны айтылды.

"Негізгі назар процестерді цифрландыруға, рәсімдердің ашықтығын қамтамасыз етуге және адам факторын барынша азайтуға аударылған. Қабылданып жатқан шаралар аясында емтихан сыныптары металл іздегіштермен, радиосигналдарды тұншықтырғыш құрылғылармен және тыйым салынған заттарды анықтайтын датчиктермен жабдықталған. Мемлекеттік корпорацияның Қауіпсіздік қызметі қызметті тұрақты негізде бақылап, күмәнді фактілерді анықтап, оларды құқықтық бағалау үшін құқық қорғау органдарына жедел түрде жолдап отырады", - делінген "Азаматтарға арналған үкімет" хабарламасында.