Қазақстандықтарда көлік салығын есептеуге қатысты сұрақ туындады: МКК не дейді?

Қазақстандықтар көлік салығын есептеуге қатысты сұрақ қойып жатыр: Мемлекеттік кірістер комитетінің калькуляторында автокөліктің шыққан жылы қарастырылмаған, соның салдарынан ескі көліктер үшін бұған дейін жарияланған жеңілдіктерді ескеру мүмкін болмай отыр, деп хабарлайды Tengri Auto.

Редакцияға оқырман хабарласып, көлік салығына қатысты сұрақ туындағанын айтты. Ол 20 жылдан асқан автокөліктер үшін төлем қалай дұрыс есептелетінін білгісі келеді.

МКК сайтындағы онлайн-калькуляторды пайдалану кезінде қиындықтар туындаған. Оның айтуынша, сервис автокөліктің шыққан жылын ескермейді, демек, төмендету коэффициенттерін дұрыс қолдануға және салықтың түпкілікті сомасын есептеуге мүмкіндік бермейді.

Калькуляторды пайдалану кезінде сервис қатені көрсетіп тұр.

МКК сайтындағы онлайн-калькулятордың скриншоты

МКК жауабы

Біз бұл жағдайға байланысты ведомстводан пікір алдық. Ондағылар сервисте шынымен де техникалық қате кеткенін хабарлады. Бірақ қандай қате екенін нақтыламады.

"Калькулятор техникалық қатеге байланысты уақытша өшірілді, қазір қатені жою жұмыстары жүргізіліп жатыр, таяу арада сервис қалпына келтіріледі", - деп хабарлады комитет өкілдері.

Мән-жайы

Дегенмен, басты мәселе басқада болып тұр. Салық кодексіндегі өзгерістер қабылданғанына қарамастан, олар бірден қолданысқа енбейді, өйткені қазіргі уақытта салық өткен кезең үшін төленеді.

"Бұл ретте 10 және 20 жылдан асқан автокөліктерге арналған төмендету коэффициенттері 2027 жылы төленуі тиіс 2026 жылғы салық міндеттемелеріне қолданыла бастайды. Қазіргі уақытта салықты есептеу және төлеу 2025 жылға арналған Салық кодексінің нормалары бойынша 2025 жыл үшін жүргізіледі", - деп нақтылады ведомство өкілдері.

Бұл 2026 жылы қазақстандықтар 2025 жылдың салығын бұрынғы ережелер бойынша, ешқандай жеңілдіксіз төлейтінін білдіреді.

Бұдан бөлек, 2025 жылға салықты есептеу кезінде сол кезеңде қолданыста болған АЕК пайдаланылады - 3 692 теңге (салыстыру үшін: 2026 жылы ол - 4 325 теңге).

Осылайша, автокөлік иелері салық жүктемесінің нақты төмендегенін тек 2027 жылы, 2026 жыл үшін салық төлеу басталған кезде сезінеді.

Салық мөлшері келесі факторларға байланысты:

• көлік түріне;
• қозғалтқыш көлеміне немесе қуатына;
• жүк көтергіштігіне немесе орын санына (көліктің жекелеген түрлері үшін);
• жеңіл автокөліктер үшін мөлшерлеме қозғалтқыш көлеміне байланысты және АЕК түрінде көрсетіледі.

Мемлекеттік кірістер комитетінің баспасөз қызметі мынадай мысал келтірді:

Жеңіл автокөліктің қозғалтқыш көлемі 2 600 текше см болған жағдайда, 2025 жылға салық былай есептеледі: (9 x 3 932) + ((2 600-2 500) x 7) = 36 088 теңге.

Бұл ретте:

• 9 - қозғалтқыш көлемі 2500-ден 3000 текше см-ге дейін (қоса алғанда) болатын автокөліктер санаты бойынша салық мөлшерлемесі;
• 3932 - 2025 жылға арналған АЕК;
• (2 600-2 500) х 7 - қозғалтқыш көлемі 1500 текше см-ден асатын автокөліктер үшін салық сомасы қозғалтқыш көлемі бойынша тиісті градацияның төменгі шегінен асқан әрбір бірлік үшін 7 теңгеге ұлғаяды.

Мән-жай

Еске сала кетейік, 2026 жылдан бастап Қазақстанда көлік салығын есептеудің жаңа ережелері енгізілді.

Жеңіл автокөліктер үшін машинаның шыққан жылына байланысты төмендету коэффициенттері қарастырылған: 10 жылдан 20 жылға дейін - 0,7, 20 жылдан жоғары - 0,5.

Бұл ретте есептеу механизмінің өзі өзгерген жоқ: салық бұрынғысынша қозғалтқыш көлеміне байланысты, жыл сайын төленеді және есепті кезеңнен кейінгі жылдың 1 сәуіріне дейін аударылуы тиіс.

Жоба 2024 жылдан бері дайындалды

2024 жылы ескі көлік иелеріне түсетін салық жүктемесін азайту идеясы талқыланған болатын.

Ол кезде 10 жылдан 20 жылға дейінгі машиналар үшін 30 пайыз, ал 20 жылдан асқан көліктер үшін 50 пайыз төмендету қарастырылған. Кейін бұл нормалар жаңа Салық кодексінде бекітілді.

Сондай-ақ салық төлеуден босатылғандар бар:

• ардагерлер;
• "Халық қаһарманы", "Қазақстанның Еңбек Ері" атақтарының иегерлері;
• "Отан" орденінің иегерлері;
• көпбалалы аналар ("Батыр ана", "Алтын алқа", "Күміс алқа");
• мүгедектігі бар тұлғалар.