“Мен үшін “дос“ деген ұғым жоқ“: Жапаров Тәшиев пен “мемлекеттік төңкеріс әрекеті“ туралы

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Kaktus.media басылымына берген сұхбатында ақпандағы саяси оқиғалар, төңкеріс жасау әрекеті болуы мүмкін деген болжамдар, арнайы қызметтің жұмысы және Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитетінің (ҰҚМК) бұрынғы басшысы Қамшыбек Тәшиевтің туыстарына қатысты резонанстық қылмыстық істер туралы сұрақтарға жауап берді, деп хабарлайды Tengrinews.kz.

Ақпандағы оқиғалар және "төңкеріс әрекеті" туралы

Ақпандағы саяси оқиғалар мен қоғамда талқыланып жатқан сәтсіз аяқталған төңкеріс әрекеті туралы нұсқаға пікір білдіре отырып, Қырғызстан президенті оған ақпарат түрлі көзден түскенін және жағдай басынан-ақ бақылауда болғанын мәлімдеді.

"Мен бірнеше дереккөзден әртүрлі ақпарат аламын. "75 адамның хаты" деп аталатын мәселеге қатысты іс-қимылдар басталғанда ақпарат менде болды. Бұл үндеудің Жоғарғы кеңеске түсуін, оның спикер мен тиісті комитет төрағаларына дейін қалай жылжығанын бақылап отырдым. Осы кезеңде мен құжаттың барысы, қатысы бар адамдардың әрекеттері, кімнің кіммен кездесіп жатқаны туралы мәліметтер алып тұрдым. Мәселе парламенттің пленарлық отырысына шығарылатын кезде мен жедел әрі батыл шаралар қабылдадым. Жағдай басынан бастап бақылауда болды", - деді Жапаров.

Арнайы қызмет пен депутаттардың рөлі туралы

ҰҚМК қызметкерлері мен мандатын тапсырған парламент депутаттарының қатысы болуы мүмкін деген сұраққа жауап бере отырып, Садыр Жапаров мемлекет басшысы ретінде күш құрылымдарының әрекеттерінен хабардар екенін, алайда кейбір процестер оның толық бақылауынан тыс өтуі мүмкін екенін жоққа шығармады.

"Айтып өткенімдей, президент және бас қолбасшы ретінде мен күш құрылымдары басшыларының іс-әрекеттерінен хабардармын. Шартты түрде айтқанда, "кімнің не істеп, қайда жүргенін" білемін. Әрине, бәрі жүз пайыз менің бақылауымда деп айтпаймын – мен білмей қалатын жағдайлар да болады", - деп жауап берді Жапаров.

Сондай-ақ ол түпкілікті қорытынды тергеу нәтижесі бойынша жасалатынын айтып, депутаттарға заң шығару жұмысына назар аударуға кеңес берді.

Қамшыбек пен Шайырбек Тәшиевтер туралы

Қамшыбек Тәшиевтің қатысы болуы мүмкін деген сұрақтар мен біржақтылық туралы айыптауларға қатысты президент шешімді сот қабылдайтынын атап өтті.

"Оның қатысы бар-жоғын тергеу мен сот анықтайды. Қазіргі уақытта тергеу аяқталған жоқ. Ол аяқталғаннан кейін іс сотқа беріледі. Кімнің кінәлі, кімнің кінәсіз екені туралы түпкілікті шешімді сот шығарады", - деді Жапаров.

Сонымен қатар ол жеке қарым-қатынастардың заңның сақталуына әсер етпейтінін айтты.

"Билікке келген сәттен бастап мен үшін "дос", "туыс", "жақын адам" деген ұғымдар жоқ екенін, басты басымдық әрқашан мемлекет пен халықтың мүддесі екенін бірнеше рет айтқанмын. Егер заң бұзылса, ешкім жауапкершіліктен құтыла алмайды", - деп атап өтті ол.

Президенттің айтуынша, Шайырбек Тәшиевтің ісі бойынша "Қырғызмұнайгаздағы" жемқорлық туралы іс аясында тергеу мемлекетке 4 миллиард сомнан астам шығын келтірілгенін анықтаған.

"Қолда бар ақпарат бойынша, бұған дейін ұсталғандардың барлығы оған қарсы түсініктеме берді және ол өз кінәсін мойындады. Заң бәріне ортақ болуы тиіс. Бұған дейін ҰҚМК мен ІІМ ұстағандардың барлығы шығынды өтеген, қажет болса, тіпті артығымен қайтарған. Содан кейін ғана олар босатылды. Шайырбек Тәшиев те солай істеуі керек: алдымен бәрін қайтарып, содан кейін ғана шығуы тиіс", - деді Қырғызстан президенті.

Мән-жайы

10 ақпанда Қырғызстан президенті Садыр Жапаров өзінің досы әрі серіктесі Қамшыбек Тәшиевті барлық лауазымынан босатты. Қырғызстан басшысы баспасөз қызметінің мәліметінше, "бұл қадамның басты мақсаты - мемлекет бірлігін нығайту және қоғамдағы, соның ішінде мемлекеттік құрылымдар арасындағы іріткіге жол бермеу". Бұл оқиға Қырғызстан президентіне мерзімінен бұрын сайлау өткізу туралы өтініш жасалған тұста болды. Жапаровтың баспасөз хатшысының айтуынша, Тәшиевтің жақын ортасындағы адамдар депутаттарға қоңырау шалып, оларды "генералдың жағына шығуға" және "президенттің жаңа сайлауын бастауға" үгіттеген.

Бұрынғы досы әрі серіктесімен араздасуы туралы айта келе, Жапаровтың өзі бұл мәселені трагедияға айналдырмауға шақырды.

Тәшиевтің отставкасынан кейін күштік құрылымдарда қайта құру басталды: оның орынбасарлары қызметінен айырылды, Шекара қызметі ҰҚМК құрамынан шығарылды, сондай-ақ тікелей президентке бағынатын жаңа Мемлекеттік күзет қызметі құрылды.