Қазақша
Русский
Пәтерді жалға беру үшін міндетті түрде ЖК (жеке кәсіпкер) ретінде тіркелу керек пе? Қандай салықтар төлеу қажет? Декларация тапсыру міндетті ме? ТengriНome жылжымайтын мүлікті жалға беру кезінде заңды түрде жұмыс істеудің нұсқаулығын дайындады.
Пәтерді жалға бергім келеді: ЖК ашу қажет пе?
Мемлекеттік кірістер комитеті редакцияға заңды түрде жұмыс істеуінің төрт нұсқасы бар екенін түсіндірді:
- ЖК ретінде тіркелмеген жеке тұлға.
- Төлем көзінен салық салынатын табыс алатын жеке тұлға.
- Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимін қолданатын жеке тұлға.
- Жеке кәсіпкер ретінде тіркелу.
Пәтерді жалға беру үшін ЖК ашудың қажеті жоқ жағдайлар
ЖК ретінде тіркелмеген жеке тұлға
Қазақстандықтар, егер күнтізбелік жыл ішіндегі табысы 360 АЕК-тен немесе 2026 жылы 1 557 000 теңгеден аспаса, ЖК ретінде тіркелмей-ақ жылжымайтын мүлікті жалға бере алады. Бұл туралы Кәсіпкерлік кодекстің 35-бабы 2-тармағында жазылған.
Төлем көзінен салық салынатын табыс алатын жеке тұлға
Сондай-ақ, егер сіздің жалға алушыңыз салық агентіне (мысалы, заңды тұлға немесе ЖК) жатса, ЖК ретінде тіркелмеуге болады. Мұндай жағдайда сіз төлем көзінен салық салынатын табыс алатындықтан, сіз үшін жеке табыс салығын (ЖТС) дәл сол жалға алушы төлеуге тиіс.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимін қолданатын жеке тұлға
Егер сіз жалдамалы жұмысшылардың еңбегін пайдаланбасаңыз және табысыңыз айына 300 АЕК-тен (2026 жылы 1 297 500 теңге) аспаса, өзін-өзі жұмыспен қамтыған ретінде тіркеле аласыз.
"Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2025 жылғы 21 қарашадағы № 994 қаулысымен аталған тізбеге (өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға сәйкес келетін қызмет түрлері - ред. еск.) 68201 "Меншікті немесе жалға алынған тұрғын жылжымайтын мүлікті жалға беру және басқару" қызмет түрі енгізілді", - деп нақтылады МКК.
Пәтерді жалға беру үшін ЖК ашу қажет болатын жағдайлар
Жалға беруші ЖК ретінде екі режимде жұмыс істей алады:
- жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібі (табысы 600 000 АЕК-тен жоғары, бұл 2026 жылы 2,5 миллиард теңге);
- оңайлатылған декларация негізіндегі арнайы салық режимі (табысы 600 000 АЕК-тен төмен, тек жеке тұлғалармен жұмыс істеу).
Тұрғын үйді ЖК ретінде жалға беру үшін салық органына қызметтің басталғаны туралы хабарлама жіберу қажет.
Пәтерді жалға беремін: қандай салықтар төлеу керек?
ЖК ретінде тіркелмей қандай салықтар төлеу керек?
Егер ЖК ретінде тіркелмеген болсаңыз, салықты бәрібір төлеуге тура келеді, атап айтқанда, жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу міндетті.
"Жеке тұлғаның жылдық табысына өз бетінше салық салынуға тиіс табыстар кіреді. Мұндай табыстарға салық агенті болып табылмайтын тұлғаларға тауарларды өткізу, жұмыстарды орындау және қызметтер көрсетуден түсетін табыстар жатады. Жеке тұлғаның мүлікті жеке тұлғаларға жалға беруінен алған табысы да өз бетінше салық салынуға тиіс табыстарға жатады", - деп түсіндірді комитеттегілер.
Бұл ретте жыл сайын 15 қыркүйекке дейін табыстар мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) тапсыру қажет. Пәтерді жалға беруден түскен табыс 1-қосымшада көрсетілуі керек:
- В бөлімінің А3 жолында "Салық агенті болып табылмайтын тұлғаларға мүлікті жалға беруден алынған табыс";
- D жолында "Салық салынуға тиіс жиынтық табыс";
- E жолында "Табысты түзету";
- F жолында "Салық шегерімдері";
- G жолында "Салық салынатын табыс";
- H жолында "Есептелген жеке табыс салығының сомасы";
- K жолында "Бюджетке төленуге тиіс жеке табыс салығының сомасы".
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам пәтерді жалға бергені үшін қандай салықтар төлейді?
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар ЖТС төлеуден босатылды, бірақ олар төрт пайыз мөлшерінде әлеуметтік төлемдерді аударуы тиіс:
- міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) - бір пайыз,
- әлеуметтік аударымдар (ӘА) - бір пайыз,
- міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) - бір пайыз,
- жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) - бір пайыз.
Ол үшін E-Salyq Business мобильді қосымшасын жүктеп алып, электрондық цифрлық қолтаңба арқылы авторизациядан өту қажет. Егер сол жерде жалдау бойынша алғашқы чек қалыптастырылса, өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам қызметін жүзеге асырушы болып саналады. Ал егер табыс болмаса, тиісінше чек те шықпайды, сондықтан қызметті тоқтата тұру туралы хабарлама жіберудің қажеті жоқ.
"Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режимін қолдану кезінде салық есептілігін тапсыру талап етілмейді. Табысты есепке алу, ЖТС және әлеуметтік төлемдерді есептеу E-Salyq Business мобильді қосымшасы арқылы жүзеге асырылады. Демек, осы режимді қолдану шарттарына сәйкес келетін жеке тұлға өзінің меншікті тұрғын жылжымайтын мүлкін ЖК ретінде тіркелмей-ақ жалға (қосалқы жалға) беру қызметін жүзеге асыруға құқылы", - деп хабарлады Мемлекеттік кірістер комитеті.
ЖК жалпыға бірдей белгіленген режимде болса, пәтер жалдау үшін қандай салықтар төлейді?
Егер жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібі бойынша жұмыс істесеңіз, онда ЖТС мөлшері сіздің табысыңызға байланысты болады:
- табыс 230 000 еселенген айлық есептік көрсеткішке (2026 жылы 994,7 миллион теңге) дейін болса, 10 пайыздық мөлшерлеме қолданылады;
- табыс осы көрсеткіштен асқан жағдайда - асып кеткен сомадан 15 пайыз төленеді.
Жылына бір рет кәсіпкерлік қызмет бойынша ЖТС декларациясын (220.00-нысан) тапсыруға тура келеді.
ЖТС төлеуден бөлек, жалпыға бірдей режимдегі және "оңайлатылған" режимдегі ЖК мыналарды төлеуге міндетті:
- міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ);
- жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ);
- әлеуметтік аударымдар (ӘА);
- міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары (МӘМС).
Төлемдерді банктік қосымшалар немесе "Қазпошта" бөлімшелері арқылы төлеуге болады.
ЖК "оңайлатылған" режимде болса, пәтер жалдау үшін қандай салықтар төлейді?
Егер ЖК оңайтылған декларация негізінде жұмыс істесе, ЖТС мөлшерлемесі төрт пайыз болады. Өңірлерде және республикалық маңызы бар қалаларда жергілікті мәслихаттар оның мөлшерін екі пайызға дейін төмендете алады.
Жарты жылда бір рет декларация (910.00-нысан) тапсыру қажет.
Декларацияны бірнеше тәсілмен тапсыруға болады:
- салық органына қағаз түрінде;
- БСӘЖ Салық төлеуші кабинеті арқылы;
- E-Salyq Business мобильді қосымшасы арқылы;
- екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшаларының көмегімен.
Қанша қазақстандық пәтерді жалға бергені үшін салық төлейді?
Қысқаша статистика. 2026 жылғы 1 маусымдағы мәлімет бойынша:
- Қазақстанда ЭҚЖЖ 68201 "Меншікті немесе жалдамалы тұрғын жылжымайтын мүлікті жалдау және басқару" коды бойынша 817 салық төлеуші тіркелген. Оның 801-і - ЖК, 16-сы - заңды тұлғалар.
- Мұндай салық төлеушілердің ең көп саны Алматы мен Астанада, ең азы - Ұлытау, Солтүстік Қазақстан және Түркістан облыстарында тіркелген.
- Жылжымайтын мүлікті жалға (қосалқы жалға) беретін өзін-өзі жұмыспен қамтығандар саны - 30 мың.
Аударған: Дина Шәріпхан
+7 (777) 001 44 99
