Иранның Біріккен әскери қолбасшылығы бейсенбі күні Ормуз бұғазы арқылы өтетін кемелер өздері бекіткен бағыттарды пайдалануы тиіс екенін, әйтпесе оларға "қатаң жауап" берілетінін ескертті, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі Euronews-ке сілтеме жасап.
"Ормуз бұғазында талаптарды орындамаудың, белгіленген бағыттан ауытқудың немесе Иран Ислам Республикасының навигациялық хаттамаларын елемеудің кез келген түріне қарулы күштер тарапынан дереу және батыл тосқауыл қойылады, бұл ережені бұзған кемелердің қауіпсіздігіне қатер төндіреді", - делінген Иранның Біріккен әскери қолбасшылығының мәлімдемесінде.
"АҚШ-тың қауіпсіздік мәселелеріне араласуға немесе Ормуз бұғазында қандай да бір деструктивті әрекеттер жасауға бағытталған кез келген талпынысы Иранның ұлттық егемендігіне қауіп ретінде қарастырылады және оған жедел әрі батыл жауап беріледі", – деп көрсетілген ескертті.
Иранның мемлекеттік телеарнасы таратқан әскери қолбасшылықтың мәлімдемесі сәрсенбі күні АҚШ пен Иран дипломаттарының Қатарда делдалдармен кездесуінен кейін жарияланды.
Тегеран тарапынан мұндай қоқан-лоққыға нақты не себеп болғаны бірден белгілі болған жоқ. Дегенмен, АҚШ Қарулы Күштерінің Орталық қолбасшылығы бұған дейін Бахрейнде аймақ елдерінің өкілдерімен кездесу өткенін хабарлаған болатын. Ресми мәлімдемеде "көшбасшылар Ормуз бұғазы арқылы еркін сауда айналымын қамтамасыз етуге ортақ адалдығын растағаны" атап өтілді.
Осы демалыс күндері аятолла Әли Хаменеиді жерлеу рәсімі өтетін Иранның наразылығын дәл осы тұжырым тудырған сыңайлы.
Бұл ескерту әлемдік сауда үшін маңызы зор теңіз жолының айналасындағы шиеленісті одан сайын күшейтті. Парсы шығанағынан шығатын тар өткел - Ормуз бұғазы Иранмен соғысты түпкілікті тоқтату туралы келіссөздердегі негізгі мәселелердің біріне айналды.
Иран мен АҚШ алдын ала келісім аясында 60 күн бойы кемелерді баж салығынсыз өткізуге уағдаласқан болатын. Алайда Тегеран кеме бағыттарын өзі бақылап, кейіннен өткел үшін ақы алуды талап етіп отыр, бұл бұғаздағы ондаған жылдар бойы қалыптасқан кеме қатынасы тәртібін бұзады.
АҚШ пен Парсы шығанағындағы бірқатар мемлекеттер мұндай алымдарды енгізуге келіспейтіндерін мәлімдеді. Оман мен БҰҰ агенттіктерінің бірі Оман жағалауында жаңа бағытты іске қосу әрекеті өткен демалыс күндері Таяу Шығыс бойынша шабуылдарға түрткі болды. Бұл ортақ тіл табысу және соғысты біржола тоқтатуға бағытталған кезекті талпыныстар аясында жағдайды одан сайын ушықтырды.
Шиеленістің кезекті өршуі өткен демалыс күндері болған. Сол кезде АҚШ Орталық қолбасшылығы Иранның он әскери нысанына соққы берілгенін хабарлап, бұл қадамды "Иранның коммерциялық кеме қатынасына қарсы жалғасып жатқан агрессиясымен" түсіндірді.
Иран бұған жауап ретінде Кувейт пен Бахрейндегі америкалық базаларға соққы бергенін мәлімдеді; қос мемлекет те Тегеранның бұл іс-әрекетін айыптады.