2025 жылы Денсаулық сақтау министрлігі қант диабетін әлеуметтік маңызы бар аурулар тізімінен шығарып тастаған болатын. Енді министрлік бұл диагнозды тізімге қайта енгізу мәселесін қарастырып жатыр. Сарапшылардың ықтимал өзгерістерді не себепті талқылап жатқанын TengriHealth тілшіміз анықтап көрді.
Диагнозды қайтару мәселесі
Әлеуметтік маңызы бар аурулардың жаңартылған тізімі 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енді. Содан бері қант диабеті бар пациенттер медициналық көмектің бір бөлігін МӘМС аясында ала бастады.
Денсаулық сақтау министрлігі бұл диагнозы бар пациенттердің 97 пайызы МӘМС жүйесінде сақтандырылған ретінде тіркелгенін атап өтті. Олар диспансерлік бақылауда тұр.
"Қант диабеті динамикалық бақылауға жататын аурулар тізіміне ауыстырылғаннан кейін пациенттер ем алу мен дәрі-дәрмекке қолжетімділігін жоғалтқан жоқ", - деп атап өтті министрлік.
Біздің сауалымызға берген жауабында Денсаулық сақтау министрлігі бұл диагнозды әлеуметтік маңызы бар аурулар тізіміне қайтару мәселесін қайта қарап жатқанын хабарлады.
Әңгіме қант диабетінің бірінші типі туралы болып отыр, өйткені мұндай пациенттер тұрақты инсулин терапиясына және үздіксіз медициналық бақылауға мұқтаж.
Министрлік қант диабетінің екінші типін бұл тізімге қайтару мүмкіндігі туралы хабарлаған жоқ.
Бұл бастама пациенттер ұйымдары мен бейінді мамандардың ұсыныстарына, сондай-ақ әлеуметтік қолдауды күшейту қажеттілігіне байланысты туындаған.
"Бұл мәселе медициналық көмек көрсету жүйесін және халықты дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуді жетілдіру бойынша тұрақты жұмыс аясында қарастырылып жатыр", - делінген жауапта.
Дегенмен, түпкілікті шешім әлі қабылданған жоқ. Ұсынысты Республикалық бюджет комиссиясы қарауы тиіс. Осыдан кейін сарапшылар бұл бастаманың нақты қалай жүзеге асырылатынын айқындайды.
Диабет МӘМС-ке ауысқаннан кейін не өзгерді?
Денсаулық сақтау министрлігінің 2026 жылғы 1 қаңтардағы мәліметі бойынша, Қазақстанда қант диабетімен ауыратын 557 157 пациент бар. Оның ішінде:
- бірінші типті диабетпен 30 964 адам, оның ішінде 18 жасқа дейінгі 6 267 бала;
- екінші типті диабетпен 526 196 адам, оның ішінде 18 жасқа дейінгі 325 бала.
"2026 жылдың басынан бері Денсаулық сақтау министрлігіне сақтандыру мәртебесінің болмауына байланысты медициналық көмектен немесе дәрі-дәрмектен бас тартуға шағымданған пациенттерден өтініштер түскен жоқ", - делінген сауалға берілген жауапта.
Сондай-ақ ведомство алғашқы, шұғыл және кезек күттірмейтін медициналық көмектің сақтандыру мәртебесіне қарамастан көрсетілетінін қосып өтті.
Диабетті емдеу шығындары қалай өзгерді
Денсаулық сақтау министрлігі диабеті бар пациенттерге көмек көрсету мен дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуді қаржыландыру жыл сайын артып келе жатқанын мәлімдеді.
Шығындар келесідей болды:
- 2023 жылы - 45,5 миллиард теңге;
- 2024 жылы - 50,2 миллиард теңге;
- 2025 жылы - 55 миллиард теңге.
2026 жылға дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдардың 50 атауын сатып алуға 63,46 миллиард теңге қарастырылған.
"Қаржыландыру көлемі өсіп келеді, ал пациенттерді дәрілік заттармен қамтамасыз ету жоспарлы әрі үздіксіз режимде жүзеге асырылып жатыр. Өңірлерге препараттарды жеткізу күн сайын жүргізіледі, ал қант диабеті бойынша дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдарды жөнелту деңгейі медициналық ұйымдардың мәлімделген қажеттілігіне сәйкес орындалады", - делінген хабарламада.
Азаматтар 1439 байланыс орталығына хабарласып, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету мәселелері бойынша ақпарат алып, өтініш қалдыра алады.
