Қазақстан үшінші елдерден, ең алдымен Қытайдан келетін жанар-жағармай материалдарына импорттық кедендік баж салығын нөлге теңестіруді жоспарлап отыр. Тиісті шешім қазіргі уақытта Еуразиялық экономикалық комиссия алаңында пысықталып жатыр. Бұл туралы сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукова мәлімдеді, - деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Қазақстан үшінші елдерден, ең алдымен Қытайдан келетін жанар-жағармай материалдарына импорттық кедендік баж салығын нөлге теңестіруді жоспарлап отыр. Тиісті шешім қазіргі уақытта Еуразиялық экономикалық комиссия алаңында пысықталып жатыр. Бұл туралы сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукова мәлімдеді, - деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Вице-министрдің айтуынша, Қазақстан үшін негізгі отын жеткізуші - Ресей. Алайда билік Ресей Федерациясындағы қазіргі жағдайды ескере отырып, ішкі нарықта отын тапшылығы туындаған жағдайда жеткізудің баламалы тетігін жасағысы келеді.
"Біз үшінші елдерден, ең алдымен Қытайдан отын тасымалдауды ынталандыру үшін Еуразиялық экономикалық комиссия аясында импорттық кедендік баж салығын төмендету туралы шешім қабылдап жатырмыз", - деді Кушукова Сенаттағы брифингте.
Оның айтуынша, импорттық баж салығын нөлге дейін төмендету жоспарланған.
Журналистердің бұл Қазақстанға жанар-жағармайды бажсыз әкелуге жағдай жасауды білдіре ме деген нақтылаушы сұрағына вице-министр былай деп жауап берді:
"Дәл солай".
Оның айтуынша, бұл жерде ең алдымен Қытайдан келетін жеткізілімдер туралы сөз болып отыр, өйткені бұл қажетті көлемді қамтамасыз ете алатын ең жақын ел.
Жеңілдікті режим бензин, дизель және авиациялық отынға қолданылуы мүмкін. Бұл ретте импорт көлемі алдын ала белгіленбейді - ішкі нарыққа қанша отын қажет болса, сонша мөлшерде әкелу жоспарланған.
Кушукова мәселе Қазақстандағы отын тапшылығында емес, қажет болған жағдайда импорт үшін резервтік мүмкіндік жасау туралы екенін баса айтты. Мысал ретінде ол авиаотынды келтірді, бұл өнім бойынша отандық өндіріс әзірге ішкі сұранысты толық өтей алмай отыр.
"Егер кенеттен қандай да бір кезеңде бізге белгілі бір көлем жетіспей қалса, басқа үшінші елдерден отын әкелу мүмкіндігі болады. Мысалы, авиаотын. Авиаотын бізде толық жеткілікті емес", – деді ол.
Сонымен қатар, Қазақстан елден отын шығаруды шектеуді жалғастырады. Вице-министрдің айтуынша, мұндай шектеулер бұрыннан бері қолданыста және бірінші кезекте ішкі қажеттіліктерді өтеу үшін әр алты ай сайын ұзартылып отырады.
Бажсыз әкелу режимі бір жыл бойы күшінде болады деп болжанған.
Ресейдегі нарықта не болып жатыр?
Отын сатып алудағы қиындықтар туралы алғашқы хабарлар бірнеше күн бұрын пайда болды. Автокөлік жүргізушілері проблемалар туралы айта бастады. Forbes мәліметінше, 23 маусымда Ресейдің 89 өңірінің 61-інде жанармай құю станцияларында бензин мен дизельді сатуға әртүрлі шектеулер енгізілген.
Шаралар өңірге және ЖҚС желісіне байланысты өзгереді: кей жерлерде бір адамға 20 литрден артық бензин берілмесе, басқаларында лимит 40 литр болады. Осындай жағдай дизель отынына қатысты да байқалады: жекелеген өңірлерде бір автокөлікке 80 литрге дейін, басқаларында 200 литрге дейін шектеу қойылған, бұл ретте канистрлерге құюға тыйым салынған. Кейбір ЖҚС желілерінде кезек пен талон жүйесі байқалады.
Облыстық билік мәліметінше, қабылданған барлық шара отын нарығындағы негізсіз дүрбелең мен ықтимал алыпсатарлықты азайтуға бағытталған.
Қазақстандағы жағдай қандай?
Бұған дейін Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектенов елде жанар-жағармай тапшылығы байқалмайтынын, ал мұнай өнімдерінің ішкі нарығының тұрақтылығын қамтамасыз ету стратегиялық маңызға ие екенін мәлімдеген болатын. Оның айтуынша, ішкі сұраныс штаттық режимде жұмыс істеп тұрған отандық мұнай өңдеу зауыттарының есебінен толық өтеліп отыр.
Отырыс барысында бензин, дизель және авиациялық отын қоры 1 миллион тоннадан асатыны да атап өтілді. Бірінші кезекте жанармаймен жанармай құю станциялары, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер және отандық әуе тасымалдаушылар қамтамасыз етіледі.
Сондай-ақ Үкімет басшысы мемлекеттік шекарадағы бақылауды күшейтуді және мұнай өнімдерін заңсыз шығаруға жол бермеу жөнінде шаралар қабылдауды, сондай-ақ ЖЖМ өндірісі, қоры мен тұтыну балансына тұрақты мониторинг жүргізуді тапсырды.
Айта кетейік, бұған дейін БАҚ-та Ресей мен Беларусьтен жеткізілімдердің азаюына байланысты Қазақстанда авиакеросин тапшылығы болуы мүмкін деген ақпарат тараған болатын. Энергетика министрлігі бұл қауіпті теріске шығарды, отандық МӨЗ елдің авиаотынға деген ішкі қажеттілігін толық қамтамасыз етіп отырғанын және тапшылық қаупі жоқтығын мәлімдеді.
