+7 (777) 001 44 99
Барлық айыппұлға бірдей ақшалай өндірілмейдi. Елеулі заң бұзғандар ұзақ уақыт жүргізуші куәлігінсіз қалуы мүмкін. Tengri Auto тілшісі қандай құқықбұзушылықтар жүргізуші куәлігінен айыруға әкеп соатынын анықтады.
Тек куәлік емес: жүргізуші қай кезде жұмыстан қуылып, кәсібінен айырылуы мүмкін?
Жүргізуші куәлігінен басқа, жүргізуші жұмысынан айырылып, белгілі бір қызметпен айналысуға тыйым салынуы мүмкін. Алайда бұл шара тек ерекше жағдайларда қолданылады.
Ішкі істер министрлігінің хабарлауынша, ең қатаң жазалар ішімдіктердің, есірткінің немесе басқа да мас күйде көлік жүргізуге байланысты бұзушылықтарға қолданылатынын айтты. Бұл шаралар апаттардың санын және олардың салдарының ауырлығын азайту үшін енгізілді.
Мас күйі
Осылайша, Қылмыстық кодекстің 345-1-бабында мас жүргізушілердің жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілік көзделген. Баптың алғашқы үш бөлімі бойынша сот белгілі бір қызмет түрлеріне он жылға дейін тыйым салуы мүмкін.
Дегенмен, 4-бөлім бойынша тыйым салу өмір бойына қолданылады.
Көлік тізгініндегі адам бұрын "құқығынан айырылған" болса
Қылмыстық кодекстің 346-бабында одан да қатаң жазалар қарастырылған. Бұл жүргізуші куәлігінен айырылған және мас күйде көлік жүргізген жағдайларға қолданылады.
Сонымен қатар, бұл бап көлік басқаруды мас жүргізушіге берген немесе оған көлік жүргізуге рұқсат берген адамдарға қолданылады. Осы баптың алты бөлігінің барлығында белгілі бір қызмет түрлерімен айналысуға өмір бойы тыйым салу көзделген.
Ішкі істер министрлігі әрбір апат оқиғаның нақты жағдайларына, бұзушылықтардың сипатына және одан туындаған салдарға байланысты екенін атап өтті. Сондықтан апаттарға байланысты қылмыстық істер жеке қаралады және Қылмыстық кодекстің тиісті баптары бойынша тіркеледі.
Жүргізуші тағы қандай заң бұзғаны үшін куәліктен ұзақ уақытқа айырылуы мүмкін?
Кейбір жағдайларда қылмыстық кодексте көлікті басқаруға байланысты қызметке екі жылдан жеті жылға дейін тыйым салу қарастырылған.
Жол қозғалысы немесе көлік құралдарын пайдалану ережелерін бұзғаны үшін (ҚР ҚК 345-бабы) айыру мерзімі салдардың ауырлығына байланысты.
Баптың бірінші бөлігі бойынша ол екі жылға дейін, екіншісі — үш жылға дейін, үшіншісі — бес жылға дейін, төртіншісі — жеті жылға дейін болуы мүмкін.
Үш жылға дейін тыйым салу ЖКО орнын қалдырғаны үшін де қарастырылған (ҚР ҚК 347-бабы).
Осыған ұқсас мерзім теміржол, әуе, теңіз не өзен көлігінің қозғалыс қауіпсіздігі немесе пайдалану қағидаларын бұзғаны үшін тағайындалуы мүмкін (ҚР ҚК 344-бабы).
Көліктің техникалық жағдайына жауапты қызметкерлер үшін жеке жауапкершілік қарастырылған. Көлік құралдарын сапасыз жөндегені немесе ҚР ҚК 348-бабы бойынша ақаулары бар техника желісіне шығарғаны үшін бес жылға дейінгі мерзімге белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айырылуы мүмкін.
Сонымен қатар, жүргізуші куәлігінсіз жүргізуге рұқсат бергендер жазаланады. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 349-бабына сәйкес, мұндай бұзушылық үш жылға дейін белгілі бір қызметпен айналысуға тыйым салуға әкелуі мүмкін.
Сондықтан, бұзушылықтың салдары неғұрлым ауыр болса, тыйым салу соғұрлым ұзаққа созылуы мүмкін. Көлікке қатысты құқықбұзушылықтардың көпшілігі үшін ең жоғары жаза - жеті жыл, ал өмір бойына тыйым салу тек мас күйінде көлік жүргізуге қатысты ең ауыр жағдайларда ғана қолданылады.
Әкімшілік баптар бойынша не үшін құқықтан айырады?
Жүргізуші куәлігінен тек қылмыстық құқық бұзушылықтар үшін емес, басқа да құқық бұзушылықтар үшін де айыруға болады. Жол қозғалысы ережелерін бұзудың бірқатар түрі әкімшілік заңнама бойынша да осындай жазаға тартылады.
Ең аз мерзім алты айдан бір жылға дейін. Ең қысқа мерзім алты айдан басталады. Мысалы, төтенше жағдай тудырғаны үшін ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 606-бабының 2-бөлігіне сәйкес, жүргізуші алты айға жүргізуші куәлігінен айырылуы мүмкін.
Ұқсас жаза 596-баптың 3-бөлігінде көлік құралын жолға қою, қарсы келе жатқан көлік құралдарын басып озу немесе басып озу ережелерін бұзғаны үшін, сондай-ақ теміржол өткелдерінен өту ережелерін бұзғаны үшін 607-баптың 2-бөлігінде көзделген.
596-баптың 4-1-бөлігі және 607-баптың 3-бөлігі бойынша тоғыз айға дейін жүргізуші куәлігінен айыру мүмкін. Адамдарға зиян келтірген немесе көлік құралдарына немесе басқа мүлікке зиян келтірген жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 610-бабының 2-бөлігінде де осындай ең көп мерзімге айыру қарастырылған.
Көлік құралдарын пайдалану ережелерін белгілі бір дәрежеде бұзғаны үшін (590-баптың 2-1-бөлігі және 4-бөлігі), сондай-ақ жол-көлік оқиғасына байланысты міндеттемелерді орындамағаны үшін (611-баптың 2-бөлігі) жүргізуші куәлігі бір жылға тоқтатылуы мүмкін. Осыған ұқсас тоқтата тұру мерзімі Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 613-бабының 3-бөлігінде көзделген.
