Сенат депутаттары жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы заң жобасына қатысты Мәжілістің бірқатар ұсыныстарымен келіспей, кейбір нормаларды алып тастауды ұсынды, - деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Сенатта заң жобасын қарау жөніндегі жұмыс тобының құрамына зооқорғаушылар, ҮЕҰ өкілдері, экологтар, ғалымдар мен сарапшылар кіргені айтылды. Сенаторлар жекелеген нормаларды түзету қажет деген қорытындыға келді. Осыған байланысты заңды Мәжіліске кері қайтару туралы шешім қабылданды.
"Эвтаназия" терминінен бас тарту
Сенаттың негізгі шешімдерінің бірі жануарлар санын реттеу кезінде "эвтаназия" терминін қолданудан бас тарту болды. Сөз қоғамда үлкен пікірталас тудырған заңның 15-бабы туралы болып отыр.
Мәжіліс редакциясында қараусыз қалған жануар панажайға немесе уақытша ұстау пунктіне орналастырылғаннан кейін бес тәулік өткен соң эвтаназия қолдану көзделген болатын. Сондай-ақ бұл шара агрессия көрсететін ауру жануарларға, сонымен қатар ешкім алмаған жануарларға қатысты қолданылуы мүмкін еді.
Сенаторлар бұл терминді нормадан толықтай алып тастауды ұсынды. Сонымен қатар, қоғамда қызу талқыланған бес тәуліктік нақты мерзімнен бас тарту туралы шешім қабылданды.
Чиптің болмауы - қараусыздықтың белгісі емес
Сондай-ақ сенаторлар қаңғыбас жануарларды анықтауға қатысты норманы да қайта қарады. Мәжіліс редакциясында арнайы чипі жоқ иттер мен мысықтарды қаңғыбас жануарлар санатына жатқызу ұсынылған болатын.
Алайда Сенатта чиптің болмауы әрдайым иесінің жоқтығын білдірмейтінін атап өтті. Мұндай тұжырым үй жануарларын қателесіп қаңғыбас деп тану жағдайларына әкеп соғуы мүмкін.
Осыған байланысты қолданыстағы норманы сақтап қалу ұсынылды: қараусыз жануардың негізгі белгісі чиптің болуы немесе болмауы емес, иесінің жоқтығы болуы тиіс. Сенаторлардың пікірінше, бұл құқықтық тәуекелдер мен құқық қолдану тәжірибесіндегі бұрмалаушылықтардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Қауіпсіздік пен ізгіліктің арасындағы теңгерім
Сенаторлар заңды пысықтау кезінде қоғамдық қауіпсіздік мәселелерін де, жануарларға ізгілікпен қарау принциптерін де ескеруге тырысқандарын атап өтті.
Құжатқа мазмұндық әрі техникалық түзетулер енгізілді. Депутаттар пікірінше, мұндай тәсіл жан-жақты талдауға негізделген және қоғам сұранысына жауап беретін шешімдер әзірлеуге мүмкіндік береді.
Мәжіліс не ұсынды
Бұған дейін Мәжілісте жануарларға қарау саласындағы реттеуді қатайтуға бағытталған бірқатар нормалар ұсынылған болатын.
Атап айтқанда, үй жануарларын өсіру мен олардың айналымына бақылауды күшейту ұсынылды - сату және беру тек міндетті есепке алу шартымен ғана жүзеге асырылуы тиіс.
Сондай-ақ уәкілетті органға ұстауға және өсіруге тыйым салынған жануарлардың тізбесін айқындау құқығын беру көзделген.
Иелердің жауапкершілігіне ерекше назар аударылды. Жануарларды серуендету ережелерін бұзу салдарынан адамдардың өміріне немесе денсаулығына, басқа жануарларға немесе мүлікке зиян келген жағдайда, иесі шығынды өтеуге міндетті болар еді. Сонымен қатар, адамға ауыр немесе орташа дәрежедегі зиян келтірілген жағдайда жануарға эвтаназия жасау міндеті қарастырылды.
Бұдан бөлек, әкімдіктер мен мәслихаттардың жануарларды ұстау, серуендету, аулау және уақытша ұстау ережелерін реттеу жөніндегі өкілеттіктері нақтыланып, шұғыл әрекет ету шаралары бекітілді.
Мән-жайы
Бұған дейін Қазақстанда қаңғыбас жануарлар үшін "таймер" енгізуді ұсынды - баспаналарда ұстаудың шектеулі мерзімдері: қаңғыбас жануарлар үшін 5 күнге дейін және үй жануарлары үшін 60 күнге дейін. Егер осы уақыт ішінде жануарларды ешкім алмаса, эвтаназияға жол беріледі.
Экология министрлігі мұндай шараларды қолданыстағы ҰСВЖ (ұстау – зарарсыздандыру – вакцинациялау – жіберу) жүйесінің тиімсіздігімен түсіндірді: олардың мәліметінше, жануарлар үйір-үйір болып жиналып, адамдарға қауіп төндіреді.
Сондай-ақ үй түзетулер жануарларын міндетті түрде чиптеуді, қатыгездік танытқаны үшін жауапкершілікті қатаңдатуды және оларды асырауды реттеуді қарастырады.
Алайда қоғамның бір бөлігі бұған қарсы шықты. Жануарлар құқығын қорғаушылар мұндай шаралар іс жүзінде жануарларды жаппай жоюды заңдастырады деп есептейді және оның орнына панажайларды дамытуды, иелеріне бақылауды күшейтуді және жүйелі профилактика жүргізуді ұсынады.
"Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы" заң 2021 жылы қабылданды, бірақ сарапшылар мен қоғам белсенділері пікірінше, оның көптеген нормалары әлі күнге дейін толық деңгейде іске асырылмай келеді.
