Tengri FM Радиосы Радио Жұлдыз FM Қазақстан заңдары Экономика сабақтары
KZ RU EN
Бізге жазба жолдау +7 (727) 388 8124
искать через Tengrinews.kz
искать через Google
искать через Yandex
USD / KZT - 332.70
EUR / KZT - 389.99
CNY / KZT - 49.72
RUB / KZT - 5.59

Мемлекетке мультфильм керек емес пе?

30 Қыркүйек 2014, 09:42
0
Нұрғиса Елеубеков (фото)
Нұрғиса Елеубеков (фото)

«Оңтүстікфильм» мекемесінің басшысы Батырхан Дәуренбековтың пікірінше, биліктегілер мультфильмді баланың ойыншығы деп түсінеді. Алайда, мультфильмнің нағыз идеологиялық қару екенін естен шығармаған абзал. Бүгінгінің баласын, ертеңгінің батырларын ұлттық кино, мультфильмдер арқылы ұлтжандылыққа тәрбиелеуде әліде болса енжарлық басым секілді. Мәселен, көрші Ресей бір ғана анимация саласына жылына 300 миллион АҚШ долларын бөледі екен. Олар «Три богатырья», «Илья Муромец», «Алеша Попович», «Добрыня Никитич» сияқты батырларын дәріптейтін толықметражды фильмдер шығару арқылы «великая русь», «русь непобедима», «наша русская сила» деген сияқты патриоттық сөздермен әсерлеп, балаларына өз тарихын танытып, орыс халқының рухын асқақтатып, елжанды болып қалыптасуына ықпал етуде. Ал, Алпауыт Қытай мемлекеті өз елінде шетел мультфильмдерін көрсетуге тыйым салған. Олар өз елінің мәдениеті мен салт-дәстүрін өзге елдің мәдениетімен ластамайды. Бүгінде балақайларға базарлық сыйлап, қазақ мультфильмінің қанат жайып, өркендеуіне атсалысып келе жатқан аниматорларды саусақпен санайсыз. Сондайлардың бірі оңтүстіктің тумасы, жерлесіміз – Батырхан Дәуренбеков.

Өзіндік қолтаңбасы бар сценарист-аниматор «Толағай», «Қошқар мен Теке», «Момын мен қарақшылар», «Маймақ қаз», «Қанатты Барыс», «Қазақия», «Мұңлық-Зарлық», «Сапа олимпиадасы» сияқты деңгейі жоғары көптеген қазақ мультфильмдерін балақайларға ұсынып келеді. Дегенмен, теңізге құйылған тамшыдай ғана бұл дүниелердің қарасы көбейіп, қоржыны толыспайынша жас ұрпақты ұлттық болмыспен тәрбиелеуде қиналып қалар жайымыз бар. Төл өнімдерімізге деген қамқорлықтың аздығының басты себебі, елімізде шетелдің мультфильмдері көптеп сатылуда. «Бала тәрбиесі – бесіктен» десек, қазіргінің бесігі теледидар болып кетті. Теледидарға телмірген қаракөз балаларымыздың санасы атыс-шабысқа толы қатыгездік пен жауыздықты, өзге мәдениет пен тәрбиені, батыстық идеологияны насихаттайтын дүниелермен улануда. Ата-аналарының базардан сатып әкелген шетел мультфильмдерін азаннан кешке дейін көріп, «Тасбақа-ниндзялар», «Өрмекші-адам», «Трансформер», «Мегамозг», «Халк», «Аватар» сияқты құбыжықтарды құрметтеп, соларға еліктеп өсіп келеді. Жасөспірімдер арасындағы қылмыстың өршуі, мектептегі атыс-шабыс, өз-өзіне қол жұмсау сияқты келеңсіз жәйттардың бәрі осы өнімдерді насихаттап келе жатқан «телеидеологиялық тәрбиенің» жемісі.

– Біздің негізгі мақсатымыз – балалар киностудиясын қалыптастыру болып отыр. Мемлекет тарапынан қаржылай қолдау болса жылына балаларға арналған 2-3 кино түсірер едік. Оған материалдық-техникалық базамыз да лайықты, білікті мамандарымыз да бар. Бүгінде «Оңтүстік-фильм» киностудиясы арқылы «Томпақ» атты балаларға арналған кино түсіріліп, көрерменнен өз бағасын алып үлгерді. Бұл – Қазақстандағы бірінші анимациялық кинотуынды. Сондай-ақ, алдағы уақытта оңтүстіктің тарихи жерлерін насихаттайтын «Ерлік» деген деректі фильм түсіру жоспарда бар. Ілгеріде «Оңтүстік-фильм» киностудиясы түсірген «Жаңғырық» және «Ауыл академиясы» атты қысқа метражды фильмнің тұсауы кесіледі. Бұның бәрі өз қаражатымызға түсірілген, – дейді Батырхан Дәуренбеков. Жуырда қазақ қаракөзерінің көзайымына айналған «Қошқар мен теке» фильмінің екінші нұсқасы да көрерменге жол тартты. «Оңтүстікфильм» мекемесінің кинозалында бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің қатысуымен «Қошқар мен теке 2» мультфильмінің тұсаукесер рәсімі ұйымдастырылды. 2009 жылы Ш.Айманов атындағы "Қазақфильм" АҚ мен "Сақ" киностудиясы бірігіп жасаған «Қошқар мен теке» мультфильмі кішкентай көрермендердің көңілін бірден жаулаған болатын. Б.Құлжабеков сценарий авторы, А.Ерназаров қоюшы суретші болған қазақы болмысқа жақын мультфильмді жұртшылықтың жылы қабылдауы ондағы бейнеленген оқиғаның, кейіпкерлердің халқымыздың болмысына, табиғатына жақын болуынан деп түсінген жөн.

Жұмақ мекен іздеп қиындыққа тап болған қошқар мен теке жайлы мультфильм әлеуметтік желілерде қаралу саны жағынан миллионнан асып жығылды. Бұл жағдай соңғы онжылдықта шыққан қазақ мультфильмдерінің ішінде рейтингісі ең жоғары туынды екендігін танытты. «Оның бірден-бір себебі мультфильмнің оқиға желісі қызықты, тілі жеңіл, әрі дубляждың өте сәтті шығуында жатса керек», – дейді мультфильм режиссері әрі сценарий авторы Батырхан Дәуренбеков. Мультфильмнің жалғасында қошқардан таяқ жеген екі қасқыр кек қайтару ниетімен сол үйдің бұзауын ұрлап кетеді. Бұзауды іздеуге шыққан қартты да ұстап алып, байлап қояды. Ондағы көздегендері...

Материалдың толық нұсқасын "Алаш айнасынан" оқи аласыздар...


Нравится
Поделиться
Пікір қалдырыңыз
Оқылып жатыр
Талқыланып жатыр
Бүгін
Апта
Ай