Қазақстанда азаматтардың, соның ішінде шетелде жұмысқа орналасуына көмектесетін жеке жұмыспен қамту агенттіктеріне мемлекеттік бақылау енгізу жоспарланып отыр. Бұл туралы бүгін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Ербол Тұяқбаев мәлімдеді, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
Бұл мәселе Мәжілістің пленарлық отырысында "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін, халықтың көші-қоны мәселелерін жетілдіру бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заң жобасын бірінші оқылымда қарау барысында көтерілді.
Депутат Сергей Пономарев нарықта қазақстандықтарға, соның ішінде шетелде жұмыс ұсынатын көптеген жеке жұмыспен қамту агенттігі жұмыс істейтінін айтты. Алайда, оның сөзінше, мұндай қызметтер әрқашан адал көрсетілмейді.
"Көбіне азаматтардан жұмысқа орналастыру үшін ақша жинайды, бірақ соңында адамдар жұмыссыз да, ақшасыз да қалады. Негізінде, бұл жерде алаяқтық схемалар туралы сөз болуы мүмкін", - деді депутат.
Ол заң жобасында мұндай агенттіктерді профилактикалық бақылау арқылы қадағалау қарастырылғанын атап өтті. Бұл бақылау әртүрлі ақпараттық жүйедегі мәліметтерді талдау негізінде жүргізіледі.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Ербол Тұяқбаев министрліктің "бұл нормаға ұзақ келгенін" мәлімдеді.
"Қазір бұл нарық іс жүзінде бақыланбайды, сондықтан біз мемлекеттік бақылауды енгізіп жатырмыз", - деп түсіндірді ол.
Тұяқбаевтың айтуынша, жаңа нормалардың мақсаты - шетелге жұмыс істеуге кететін қазақстандықтардың құқығын қорғау.
"Олардың құқықтарының сақталуы, лайықты еңбекақы алуы және лайықты жағдайда жұмыс істеуі маңызды", - деп атап өтті вице-министр.
Бақылаудың негізгі құралы жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің тізілімі болуы тиіс. Тұяқбаевтың сөзінше, бұл қай ұйым кімді шетелге жібергенін, ол азаматтардың жалақысы қандай екенін және оларда еңбек шартының бар-жоғын көруге мүмкіндік береді.
"Тізілім бізге жалпы көріністі толық көруге мүмкіндік береді", - деді шенеунік.
Ол хабарлама беру тәртібі жоспарлы немесе жоспардан тыс тексеруге қарамастан әрекет ететінін айтты. Министрлік болжамынша, бақылау енгізілгеннен кейін шетелде жұмыс істейтін қазақстандықтардан түсетін шағым азаюы тиіс.
"Олар біздің порталда, соның ішінде Enbek.kz және министрлік сайтында қай агенттіктермен жұмыс істеп, кімге сенуге болатынын алдын ала біле алады", - деп түйіндеді Тұяқбаев.
Мән-жайы
Бұған дейін Мальдив аралдарына жұмысқа орналасу үшін компанияға ақша төлеген, бірақ айтуларынша, жұмыс та, уәде етілген қызметтерді де ала алмаған қазақстандықтар туралы хабарланған болатын. Материал кейіпкерлерінің бірі 470 мың теңге төлегенін, алайда онымен келісімшарт жасалмағанын, ал тіл курстары көп ұзамай тоқтап қалғанын айтып берді.
Сондай-ақ Еуропадан жұмыс іздеп, алаяқтардың құрбаны болғанын мәлімдеген қазақстандықтар туралы да хабарланған еді. Олар өздерін шетелде жұмысқа орналастыру орталығының өкілдері ретінде таныстырып, жоғары жалақы мен баспана уәде еткен.
2024 жылы Қазақстанда азаматтардың шетелге жұмысқа шығуына қатысты жаңа ережелер енгізу жоспарланған болатын. Сол кезде ережелер жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің үміткерлерді іріктеуін регламенттеуі және белгіленген талаптарға сай келетін агенттіктер тізілімін құруды қарастыруы тиіс екені хабарланған.
Ішкі істер министрлігі де қазақстандықтарды шетелде жұмысқа орналасу кезіндегі қауіп-қатер туралы ескерткен болатын. Ведомство күмәнді ұсыныстар немесе алаяқтық белгілері байқалған жағдайда құқық қорғау органдарына хабарласу қажеттігін еске салды.
