"ҚазТрансОйл" (ҚТО) компаниясына тиесілі Батуми мұнай терминалы сегіз жылдық үзілістен кейін алғаш рет Еуропа елдерінде өндірілген авиациялық отынды Қазақстанға жеткізуге дайындалып жатыр, деп хабарланды ҚТО сайтында. Бұл Қазақстанда маусым аяғында қолданыла бастаған Jet A-1 маркалы керосинге қатысты болып отыр, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
Алғашқы партия Батумиге жетті
Атауы аталмаған еуропалық мұнай өңдеу зауыттарында өндірілген 10 мың тонна көлеміндегі алғашқы партия Грузияның Батуми қаласына Қара теңіз арқылы жеткізілді. Қазіргі уақытта отын терминалда сақтаулы тұр және Қазақстанға жөнелтілу үшін теміржол цистерналарының келуін күтіп жатыр.
Неге Jet A-1 Қазақстан үшін маңызды?
Jet A-1 маркалы отын көптеген елде негізгі авиаотын болып саналады, бірақ кейінгі уақытқа дейін Қазақстанда қолданылмаған. Мамандар оның артықшылықтары ретінде жоғары энергия тиімділігін және зиянды қалдықтардың аздығын атайды. Сонымен қатар Jet A-1 экологиялық жағынан одан да таза SAF керосиніне өтудің аралық сатысы болып есептеледі. Былтырдан бастап Еуроодақта ұшақтарға құрамында кемінде екі пайыз SAF бар қоспаны ғана құюға рұқсат етілген. 2030 жылға қарай оның үлесі төрт пайызға дейін жеткізілмек.
Қазақстанда әлі күнге дейін ТС-1 және РТ сияқты ескірген отын түрлері қолданылады. 2023 жылдан бастап Үкімет пен "ҚазМұнайГаз" отандық мұнай өңдеу зауыттарының Jet A-1 өндіруге дайын екенін айтып келеді. Алайда әуежай инфрақұрылымы мен логистиканың жетілдірілмеуіне байланысты осы уақытқа дейін оны толыққанды өндіру мүмкін болмады. Кейінгі кезге дейін ереже бойынша басқа маркалы отынмен араластыруға болмайтын Jet A-1-ді сақтауға арналған резервуарлар Астана әуежайында ғана болды.
2025 жылдың желтоқсанында Мұрат Жұмаділлаевтың Sterling Energy компаниясы мен ҚМГ құрылымы "ҚазМұнайГаз-Аэро" Jet A-1-дің алғашқы партиясын қытайлық PetroChina компаниясынан сатып алды. Ол Алматы әуежайына арналған болатын. Маусым аяғында Қазақстанда жаңа отын түрімен алғаш болып Uzbekistan Airways ұшағына жанармай құйылғаны белгілі болды.
Батуми терминалы туралы не белгілі?
Батуми мұнай терминалының 100 пайызы "ҚазТрансОйл" компаниясына тиесілі. Ол мұнай, мазут, дизель отыны, бензин және көмірсутектердің басқа да түрлерін қайта тиеумен айналысады. 2006 жылы ҚТО сол кезде порттың жалғыз иесі болған норвегиялық Greenoak Group компаниясымен бірлескен кәсіпорын құрды. Терминал Қазақстан мұнайын Қара теңіз арқылы экспорттаудың маңызды бағыты ретінде қарастырылды. Екі жылдан кейін "ҚазТрансОйл" серіктесінің үлесін 325 миллион долларға сатып алды. Ақпанда Грузия билігі Батуми терминалының топ-менеджерлерін жымқыру дерегі бойынша айыптады.