АҚШ пен Иран келіссөзшілері атысты тоқтату режимін ұзартуға және Иранның ядролық бағдарламасы бойынша келіссөздерді бастауға мүмкіндік беретін 60 күндік өзара түсіністік туралы меморандум бойынша келісімге келді, бірақ президент Трамп әлі түпкілікті мақұлдау берген жоқ, деп хабарлайды Tengrinews.kz Axios-қа сілтеме жасап.
Иран тарапы бұл ақпаратты әзірге растамады.
"Бұл келісім барлық тарапты келіссөз үстеліне жинауға бағытталған. Мән-жайын келіссөздер барысында пысықтаймыз", - деді америкалық шенеуніктердің бірі.
АҚШ ресми тұлғалары мәміле шарттары негізінен сейсенбідегі жағдай бойынша келісілгенін мәлімдеді. Олардың айтуынша, кейінірек ирандықтар қайта байланысқа шығып, қажетті рұқсаттарды алғанын және келісімге қол қоюға дайын екенін айтқан. Иран бұл мәліметті растаған жоқ.
Басылым Трамп пен оның кеңесшілері соғыстың алғашқы кезеңдерінде бірнеше рет келісімге жақынбыз деп есептегенін, бірақ келіссөздердің қайта-қайта тығырыққа тірелгенін еске салады.
Басылым дереккөздері 60 күндік өзара түсіністік туралы меморандумда Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасы "шектеусіз" болатыны көрсетілетінін мәлімдеді. Америкалық шенеуніктердің бірі бұл алым-салық пен қудалаудың болмайтынын және Иран 30 күн ішінде бұғаздағы барлық миналарды тазартуы тиіс екенін білдіретінін айтты.
Американың Әскери-теңіз блокадасы да алынып тасталады, бірақ бұл коммерциялық кеме қатынасының қалпына келуіне пропорционалды түрде жүзеге асады.
Бұдан бөлек, АҚШ Иранға мұнайды еркін сатуға мүмкіндік беру үшін кейбір санкциялардан босатуды қарастыруы мүмкін. Өзара түсіністік туралы меморандум Иранның ядролық қару жасамау міндеттемесін де қамтиды. Сондай-ақ онда 60 күндік кезеңде талқыланатын алғашқы мәселелер Иранның жоғары байытылған уранын кәдеге жарату және Ирандағы уранды байыту мәселесін шешу болатыны көрсетілген.
АҚШ келіссөздер аясында санкцияларды жеңілдетуді және Иранның бұғатталған қаражатын босатуды талқылауға міндеттенеді.
Өзара түсіністік туралы меморандум Иранға тауарлар мен гуманитарлық көмек алуды бастауға көмектесетін механизмді талқылауды да қамтиды.
Сондай-ақ меморандумда Ливандағы Израиль мен "Хезболла" арасындағы соғыс тоқтатылатыны айтылған - бұл мәселе бойынша Трамп пен Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху арасында кем дегенде бір рет шиеленісті келіссөздер өткен болатын.
Axios басылымы келіссөздердің шешуші кезеңінде де АҚШ пен Иран кейінгі 48 сағат ішінде Ормуз бұғазында екі рет қақтығысып қалғанын атап өтті.
Бұған дейін АҚШ Қаржы министрі Скотт Бессент келісімге қол жеткізілмейінше, АҚШ ирандық авиакомпаниялардың әуежайларға қонуына, жанармай құюына және билет сатуына жол бермейтінін ескерткен болатын.
Ол сондай-ақ АҚШ-тың кез келген корпоративтік және мемлекеттік құрылымдарға Ормуз бұғазы арқылы өткені үшін Иранға алым төлемеу туралы ескерту жасағанын еске салды.
