+7 (777) 001 44 99
Мотор майы - бұл жылдар бойы қызу пікірталас тудырып келе жатқан тақырыптардың бірі. Біреулер оны әр 5 мың шақырым сайын ауыстыру керек деп сенсе, енді біреулері өндірушінің регламентін қатаң сақтауға кеңес береді. Кейбіреулер ескі қозғалтқышқа тек қою май сәйкес келеді деп ойлайды, ал кейбіреулер синтетиканы барлық ақаулардың басты себебі ретінде көреді. Бірақ нақты фактілер қай жерде аяқталып, автомобиль аңыздары қай жерде басталады?
Tengri Auto мотор майлары туралы ең көп таралған аңыздарды жинап, олардың қайсысының негізі бар екенін, ал қайсысын баяғыда мұрағатқа өткізу керек екенін анықтады.
№1 аңыз. Майды неғұрлым жиі ауыстырса, қозғалтқыш үшін соғұрлым жақсы
Бір қарағанда, бұл қисынды естіледі: жаңа май - жақсырақ қорғаныс. Дегенмен, бәрі соншалықты қарапайым емес. Заманауи мотор майлары белгілі бір қызмет мерзіміне және автомобиль өндірушісі көрсеткен жүріс қашықтығына есептелген. Қалыпты пайдалану жағдайларында майды әр 5 мың шақырым сайын ауыстырудың қажеттілігі бола бермейді.
Бірақ мұнда бәрі, ең алдымен, автомобильді пайдалану жағдайларына байланысты. Егер бұл - ауыр пайдалану жағдайлары (тұрақты кептелістер, қыстағы қысқа сапарлар, бос жүріспен жиі жұмыс істеу, ыстық немесе шаңды жолдар, тауға көтерілу, таксопаркте жұмыс істеу және т.б.) болса, онда май ауыстыру аралығы шынымен қысқартылуы мүмкін.
№2 аңыз. Май неғұрлым қою болса, қозғалтқыш қорғанысы соғұрлым жақсы болады
Бұл – тағы бір танымал аңыздардың бірі. Алайда, мұнда да өзіндік "бірақ" бар. Шын мәнінде, қозғалтқыш майдың белгілі бір тұтқырлығына лайықталып жобаланады. Егер өндіруші 0W-20 немесе 5W-30 сипаттамалары бар майларды пайдалануды ұсынса, анағұрлым қою майға ауысу қорғанысты міндетті түрде жақсарта бермейді.
Егер май тым қою болса, ол қозғалтқышты іске қосқаннан кейін барлық бөлшекке жетуі үшін көбірек уақыт қажет етеді. Нәтижесінде алғашқы секундтарда мотор іс жүзінде "құрғақтай" жұмыс істейді, ал қозғалтқыштың жалпы тозуының айтарлықтай бөлігі дәл осы кезеңге тиесілі болады.
Жүрісі көп ескі моторлар үшін кейде шынымен де тұтқырлығы жоғары майлар қолданылады, бірақ мұны тек мамандармен кеңескеннен кейін ғана жасау керек.
Мәселе мынада: уақыт өте келе мотордағы бөлшектер арасындағы жұмыс саңылаулары ұлғайып, поршень сақиналары мен май қайтарғыш қалпақшалар тозады. Кейбір жағдайларда тұтқырлығы жоғары май оның жануға кететін шығынын азайтып, тозған тығыздағыштар арқылы ағу ықтималдығын төмендетуі және майлау жүйесіндегі қажетті қысымды сақтауға көмектесуі мүмкін.
Фото: depositphotos.com
Бұл ретте тым қою май кері әсер беруі де мүмкін. Ол суықтай іске қосқан кезде қозғалтқыш бөлшектеріне баяу жетеді, май каналдары арқылы нашар айдалады және май сорғысына түсетін жүктемені арттыруы мүмкін. Нәтижесінде қосымша қорғаныстың орнына қозғалтқыштың тез тозуына әкеп соғуы ықтимал.
№3 аңыз. Ескі қозғалтқышқа синтетикалық май құюға болмайды
Бұл аңыз сонау 1990-жылдары пайда болған, бірақ неге екені белгісіз, әлі күнге дейін өміршең (шамасы, ауыздан-ауызға тараған "гараж хикаялары" әлі де өз дегенін істеп жатса керек).
Бірақ факт басқада: заманауи синтетиканың өзі ескі қозғалтқыштарға зиян тигізбейді. Мәселе әдетте мотордың жағдайында болып отыр.
Егер қозғалтқыштың сальниктері, тығыздағыштары тозған болса немесе шөгінділер көп болса, синтетикалық майға ауысқаннан кейін ағып кету сияқты бұрыннан бар мәселелер бой көрсетуі мүмкін.
Бұл синтетика тығыздағыштарды зақымдағандықтан емес, заманауи майлардың жуғыштық қасиеттері жоғары болғандықтан болады. Олар микрожарықтар мен саңылауларды сөзбе-сөз "бітеп" тұрған ескі шөгінділерді біртіндеп ерітеді. Бұл шөгінділер жойылған кезде қозғалтқыштың нақты ақаулары көріне бастайды.
№4 аңыз. Егер май тез қарайып кетсе, демек ол сапасыз
Шын мәнінде, бәрі керісінше. Майдың қарайғаны көбінесе оның өз функцияларын орындап жатқанын және ластануды қозғалтқыш бөлшектеріне тұндырмай, өз ішінде ұстап тұрғанын білдіреді.
Сондықтан тек түсіне қарап бағалауға болмайды: ол арқылы майдың жағдайын дәл анықтау мүмкін емес. Май ауыстыру аралықтарын сақтау және оның деңгейін бақылау әлдеқайда маңызды.
Май тым қоюланып, аққыштығын жоғалтса және консистенциясы жағынан қарамайға (гуталинге) ұқсай бастаса, бұл мүлдем басқа мәселе. Бұл майдың өз қасиеттерін жоғалтқанының, көптен бері ауыстырылмағанының немесе қозғалтқыштың қатты қызып кетуіне не ластануына байланысты күрделі ақауы бар екенінің айқын белгісі.
№5 миф. Кез келген майды араластыра беруге болады
Төтенше жағдайда, егер қажетті рұқсаттар мен тұтқырлыққа сәйкес келсе, басқа маркалы майды үстіне құюға болады.
Дегенмен, әртүрлі майларды үнемі араластырып тұру ұсынылмайды. Әртүрлі өндірушілер жуғыш, тозуға қарсы, коррозияға қарсы және тотығуға қарсы қоспалардың түрлі пакеттерін пайдаланады.
Мұндай майларды араластырғанда олардың қасиеттері өзгеруі мүмкін. Нәтижесінде май қозғалтқышты тозудан нашар қорғайтын болады, сипаттамаларын тез жоғалтады, ішкі бөлшектерді нашар тазалайды және жылуды тиімсіз шығарады.
Маңызды: Майдың жаңа маркасына көшкен жағдайда қозғалтқышты жуу керек. Ол үшін жаңадан құйылатын мотор майын шығарған өндірушінің арнайы жуғыш майын қолданған дұрыс. Бұл жағдайда ескі майдың қалдықтары мен ондағы қоспаларды толық тазарту үшін қозғалтқышты жуу міндетті.
Фото: depositphotos.com
№6 миф. Егер машина көп жүрмесе, майды жылдап ауыстырмауға болады
Тағы бір қауіпті жаңсақ түсінік. Май тек жүрілген жолдан (пробегтен) ғана ескірмейді. Тіпті автомобиль ұзақ уақыт қозғалыссыз тұрса да (қозғалтқыш мүлдем оталмаса да), уақыт өте келе онда ылғал, отынның жану өнімдері және басқа да ластанулар жиналады, бұл кез келген жағдайда қозғалтқыштың жұмысына кері әсерін тигізеді.
Сондықтан автоөндірушілердің көпшілігі майды тек жүрілген жолға қарай емес, уақытына қарай да ауыстыруды ұсынады - әдетте, кем дегенде жылына бір рет.
Маңызды: майды сервистік орталықтарда ауыстыру ұсынылады. Ауыстыру процесінің өзі аса күрделі емес, алайда ол арнайы жабдықтар мен құралдардың болуын талап етеді. Мысалы, ескі майдың барлық қалдықтарын үй жағдайында мұқият үрлеп шығару, әрине, мүмкін емес.
№7 миф. Қымбат майлар әрдайым арзан майлардан жақсы
Мотор майының жоғары бағасы өздігінен қозғалтқыштың үздік қорғанысына кепілдік бермейді. Сондықтан сатып алу кезінде тек бренд пен бағаға ғана емес, ресми рұқсаттарға (допусктарға) - назар аударған жөн, себебі бұл құжаттар майдың сынақтан өткенін және нақты бір қозғалтқыштың талаптарына сәйкес келетінін растайды.
Мысалы, әртүрлі еуропалық және америкалық брендтердің жеке спецификациялары қолданылады:
- BMW - Longlife-01, Longlife-04, Longlife-12 FE, Longlife-17 FE+, Longlife-22 FE++;
- Mercedes-Benz - MB 229.3, 229.5, 229.51, 229.52;
- Volkswagen Group - VW 502.00, 504.00, 507.00, 508.00/509.00;
- Porsche - A40, C30, C40;
- Ford - WSS-M2C913, WSS-M2C948-B және басқалары.
Қытайлық брендтердің көпшілігінде BMW Longlife немесе VW 504.00/507.00 секілді меншікті фирмалық рұқсаттары әлі жоқ. Оның орнына өндірушілер API, ACEA халықаралық стандарттарына сәйкестікті және ұсынылатын тұтқырлықты көрсетеді:
- Geely - көбінесе API SP немесе SN Plus, ACEA C5 немесе A5/B5 (қозғалтқышқа байланысты);
- Chery (соның ішінде Exeed, Omoda, Jaecoo) - API SP/SN Plus, ACEA C5 немесе C3;
- Haval / Tank / Wey - API SP, ACEA C5;
- Jetour - API SP, ACEA C5;
- Changan - API SP, ACEA C5;
- JAC - API SP, ACEA C3/C5;
- BYD (іштен жану қозғалтқышы бар автомобильдер мен DM-i гибридтері үшін) - API SP, ACEA C5 немесе сервистік құжаттамада көрсетілген спецификацияға сәйкес май.
Маңызды: өндірушінің талаптарына сәйкес келмейтін май өз қасиеттерін тез жоғалтуы, қозғалтқышты нашар қорғауы немесе тіпті пайдаланылған газды тазарту жүйесінің қымбат компоненттерінің ресурсын азайтуы мүмкін.
Фото: depositphotos.com
№8 миф. Қоспалар қозғалтқышты "емдей" алады
Нарықта май шығынын азайтуға, компрессияны көтеруге және мотордың күш-қуатын қалпына келтіруге уәде беретін "ғажайып құралдар" жиі пайда болып тұрады. Бірақ жарнамада айтылғанның бәріне сене бермеңіз.
Іс жүзінде бірде-бір қоспа қозғалтқыштың механикалық тозуын жоя алмайды. Кейбір құрамдар майдың сипаттамаларын уақытша өзгертуі немесе қозғалтқыш шуын азайтуы мүмкін, бірақ олар күрделі жөндеуді алмастыра алмайды.
Ең маңыздысы - мотор майы не үшін қажет?
Бұған дейін жазғанымыздай, майдың негізгі міндеті - қозғалтқыш бөлшектері арасындағы үйкелісті азайту, оларды тозудан және коррозиядан қорғау. Бірақ оның атқаратын қызметі мұнымен шектелмейді.
Заманауи мотор майы қозғалтқыш бөлшектерін салқындатуға көмектеседі, моторды жану өнімдерінен тазартады, ішкі беттерді коррозия мен шөгінділерден қорғайды, сондай-ақ қозғалтқыш жұмысы кезінде туындайтын химиялық процестерді бейтараптандырады.
Сонымен қатар май жүйе ішінде энергия беруге қатысады және барлық компоненттердің біртұтас механизм ретінде жұмыс істеуіне көмектеседі. Қарапайым тілмен айтқанда, май - бұл бір мезгілде майлау материалы, салқындатқыш сұйықтық және қозғалтқыш үшін қорғаныс ортасы.
Сондықтан мотордың қызмет ету мерзімін ұзартудың ең тиімді жолы - өндіруші ұсынған майды пайдалану, оның деңгейін қадағалау және регламенттік ауыстыру мерзімін өткізіп алмау. Ал тұтқырлықпен тәжірибе жасау, күмәнді қоспаларды қолдану және "гараж ішіндегі" кеңестерге еріп жүру уақтылы қызмет көрсетуден әлдеқайда қымбатқа түсуі мүмкін.
Қазақстан жолдарын қытайлық көліктер жаулап алды! Ал сіз оларды ажырата аласыз ба? Біз көмектесеміз! Біздің «Қытай автоәлемі» атты арнайы жобамызға өтіңіз – мұнда маркалар, брендтер мен өндірушілер туралы бәрі бар!